"Án" tín dụng: Vướng lặt vặt nhưng… khó gỡ!
Người bảo lãnh thiếu hợp tác
Theo Tòa Kinh tế TAND TP.HCM, cái vướng đầu tiên là
người bảo lãnh khoản vay (người thứ ba mang tài sản ra bảo đảm) thiếu
thiện chí hợp tác với tòa, làm ảnh hưởng đến việc giải quyết án. Có
những vụ, nhiều người cùng đứng ra bảo lãnh cho một khoản vay, khi phát
sinh tranh chấp, họ là những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Tuy
nhiên, khi được tòa án triệu tập đến tòa, họ tỏ ra thiếu hợp tác ngay
từ khâu hòa giải và cung cấp chứng cứ. Ra tòa, rất ít khi họ cùng lúc có
mặt, khiến nhiều vụ tòa phải hoãn xử đi hoãn xử lại để triệu tập. Thậm
chí nhiều người còn bỏ đi nơi khác sinh sống hoặc cùng gia đình xuất
cảnh ra nước ngoài.
Cạnh đó, có trường hợp tài sản thuê, tài sản bảo đảm
bị bên thuê, bên vay hoặc bên bảo lãnh đem gán nợ hoặc bán đứt cho người
khác. Vì không biết rõ tài sản đó hiện ở đâu, ai chiếm giữ nên bên cho
thuê, cho vay không thể yêu cầu tòa thu hồi, phát mãi được. Quá trình
xét xử đến đây gặp khó khăn bởi tòa không thể tuyên thu hồi hoặc phát
mãi, mà nếu có tuyên thì cũng không thể thi hành án được. Ngoài ra, về
mặt thủ tục tố tụng cũng gặp lấn cấn bởi tòa không xác định được người
có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan để đưa vào vụ án.

Xử tranh chấp trong các hợp đồng tín dụng thường phát sinh một số vướng mắc gây ảnh hưởng đến quá trình giải quyết án.Trong ảnh: Công chứng hợp đồng tín dụng tại Phòng Công chứng số 1, TP.HCM. Ảnh minh họa: HTD
Ngân hàng tính lãi trên lãi, được không?
Một vướng mắc khác, trong các hợp đồng tín dụng, các
ngân hàng thường đưa vào thỏa thuận là người vay phải trả tiền phạt khi
chậm trả lãi suất theo kỳ hạn (tức tính lãi trên lãi). Thỏa thuận phạt
này thường dưới hai hình thức: Phạt một lần theo tỉ lệ % trên số tiền
lãi chậm trả (không cần biết thời gian chậm trả là bao lâu) và phạt lãi
trên lãi theo mức lãi suất riêng và thời gian chậm trả.
Theo Tòa Kinh tế TAND TP.HCM, pháp luật hiện hành
chưa quy định cụ thể về việc xử lý loại thỏa thuận này nên mỗi thẩm phán
có một cách hiểu khác nhau: Có thẩm phán nói phải cương quyết bác bỏ
thỏa thuận ngay từ đầu vì luật chỉ quy định tính lãi trên nợ gốc chứ
không quy định việc tính lãi trên lãi. Có thẩm phán lại bảo nếu ngân
hàng có yêu cầu thì tòa nên chấp nhận tính theo thỏa thuận phạt trong
hợp đồng vì thỏa thuận đó không trái pháp luật. Một quan điểm thứ ba
trung dung hơn thì cho rằng tòa chỉ nên chấp nhận thỏa thuận trong
trường hợp hai bên hòa giải thành, còn nếu vụ án phải đưa ra xét xử thì
tòa nên bác bỏ.
Trước các vướng mắc khó gỡ trên, lãnh đạo Tòa Kinh tế
TAND TP.HCM đã kiến nghị TAND Tối cao cần sớm có nghị quyết hướng dẫn
để việc xét xử gặp thuận lợi và thống nhất.
|
Tẩu tán tài sản, khởi tố được không?
Theo Tòa Kinh tế
TAND TP.HCM, khi phát hiện bên thuê, bên vay, bên bảo lãnh đem tài sản
thuê, tài sản bảo đảm trong vụ án đi gán nợ hoặc bán cho người khác, tòa
đã có công văn kiến nghị VKS cùng cấp xem xét khởi tố về tội lạm dụng
tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo Điều 140 BLHS nhưng không được VKS
chấp nhận. Lý do theo cơ quan điều tra, VKS là không đủ yếu tố cấu thành
tội vì người gán nợ hoặc bán tài sản đó không có dấu hiệu bỏ trốn.
Tòa Kinh tế TAND
TP.HCM cho rằng không cần phải có yếu tố bỏ trốn mà cả trường hợp dùng
thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt cũng có thể coi là đủ dấu hiệu cấu thành
tội phạm. Do đó, tòa đề nghị cần có sự trao đổi liên ngành, ban hành
các thông tư liên tịch hướng dẫn để áp dụng thống nhất.
Phân quyền cho tòa cấp huyện
Khoản 1 Điều 29 Bộ
luật Tố tụng dân sự hiện hành quy định các tranh chấp về đầu tư, tài
chính, ngân hàng do tòa án cấp tỉnh xử sơ thẩm. Thực tế có nhiều tranh
chấp về hợp đồng tín dụng có giá trị không lớn, không có nhiều tình tiết
phức tạp (ở nông thôn chủ yếu xoay quanh chuyện vay tiền nuôi heo, nuôi
gà…), cứ giao hết cho tòa cấp tỉnh xử như hiện nay là chưa hợp lý.
Trong khi đó, nhiều tranh chấp về hợp đồng mua bán hàng hóa xây dựng rất
khó khăn, phức tạp lại đẩy xuống tòa cấp huyện.
Do đó, sắp tới
chúng ta cần sửa luật theo hướng quy định rõ các tranh chấp hợp đồng tín
dụng sẽ do TAND cấp huyện xử để giảm tải cho tòa cấp trên.
Thẩm phánNGUYỄN VĂN TIẾN,Tòa Kinh tế TAND Tối cao
Chú trọng khâu hòa giải
Do đặc thù thường
là mối quan hệ giữa khách hàng với ngân hàng có liên quan đến chuyện làm
ăn và uy tín nên các tranh chấp tín dụng luôn có tỉ lệ hòa giải thành
rất cao. Chẳng hạn năm 2010, tỉ lệ hòa giải thành loại án này tại TAND
TP.HCM chiếm trên 50% số vụ được giải quyết. Do đó, tôi cho rằng hòa
giải là một biện pháp cần được các tòa tận dụng tối đa để tránh quá tải
vì các tranh chấp tín dụng đang có xu hướng ngày càng nhiều và phức tạp
hơn.
Một thẩm phán TAND TP.HCM
|
SONG NGUYỄN
Nguồn: http://phapluattp.vn/20110215111425668p0c1063/an-tin-dung-vuong-lat-vat-nhung-kho-go.htm
(SUNLAW FIRM:
Bài viết được đăng tải nhằm mục đích giáo dục, phổ biến, tuyên truyền pháp luật
và chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước không nhằm mục đích thương mại. Thông tin nêu trên chỉ
có giá trị tham khảo và có thể một số thông tin pháp lý đã hết hiệu lực tại thời
điểm hiện tại vì vậy Quý khách khi đọc thông tin này cần tham khảo ý kiến
luật sư, chuyên gia tư vấn trước khi áp dụng vào thực tế.)