Đạo đức hành nghề luật sư: Luật sư giữ bí mật cho thân chủ đến đâu ?
Đạo đức hành nghề của luật sư được các đại biểu tham gia hội thảo “Quản lý nghề luật sư: Kinh nghiệm của Việt Nam và Nhật Bản” rất quan tâm, nhất là khi sắp tới, nội dung này sẽ được Liên đoàn Luật sư Việt Nam ban hành thành quy tắc. Vấn đề đầu tiên trong đạo đức hành nghề luật sư là mối quan hệ giữa luật sư và khách hàng.
Luật sư không được câu kết với cán bộ tố
tụng, không được giúp đỡ khách hàng giải quyết công việc bằng những thủ
đoạn, hành vi bất hợp pháp.
Tố giác hay im lặng?
Theo luật sư Nguyễn Huy Thiệp (Đoàn Luật sư TP Hà
Nội), việc luật sư giữ bí mật cho khách hàng là nguyên tắc cơ bản hàng
đầu. Ông phân tích: “Nếu luật sư thực hiện tốt nguyên tắc này thì khách
hàng mới có niềm tin vào luật sư. Khi đó họ sẽ cung cấp toàn bộ, đầy đủ
thông tin liên quan đến sự việc, kể cả những vấn đề tế nhị. Đó chính là
điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghề nghiệp của luật sư”.
Nhiều đại biểu tán đồng ý kiến này. Tuy nhiên, luật
sư Trương Xuân Tám (Đoàn Luật sư tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu) tỏ ra băn khoăn
khi đặt giả thuyết: Nếu khách hàng tiết lộ cho luật sư biết họ đã thực
hiện một hành vi phạm tội thì luật sư phải làm thế nào? Đi báo cơ quan
chức năng hay im lặng che giấu tội phạm?
Luật sư Toriyama Hanroku (Đoàn Luật sư Osaka) nêu
kinh nghiệm của Nhật Bản để các đại biểu tham khảo. Theo ông, luật sư
Nhật Bản không được phép tiết lộ thông tin của khách hàng. Tuy nhiên,
nếu biết được khách hành của mình đang chuẩn bị phạm một tội rất nghiêm
trọng, luật sư được phép báo cho cơ quan chức năng sau khi đã làm hết
các biện pháp khác nhưng không ngăn cản khách hàng được. Còn lại, tất
cả các trường hợp khác luật sư đều không được tố cáo, đó là nguyên tắc
nghề nghiệp.
Chừng mực khi tham gia tố tụng
Luật sư Nguyễn Minh Tâm (Đoàn Luật sư TP.HCM) kiến
nghị khi tham gia vào hoạt động tố tụng, luật sư phải nghiêm chỉnh chấp
hành nội quy và các quy định liên quan; có thái độ tôn trọng cán bộ tố
tụng; lịch sự, hợp tác theo đúng chức năng của luật sư.
Đặc biệt, luật sư không được câu kết với cán bộ tố
tụng, không được giúp đỡ khách hàng giải quyết công việc bằng những thủ
đoạn, hành vi bất hợp pháp, không được lợi dụng tư cách luật sư phát
biểu những lời lẽ kích động nhằm hạ thấp uy tín của cán bộ tố tụng…
Luật sư Đoàn Công Thiện (Đoàn Luật sư tỉnh Kiên
Giang) lật ngược vấn đề: Nếu cán bộ tố tụng có thái độ không đúng, có
hành vi sai trái thì chúng ta phải làm sao? Trả lời câu hỏi này, luật
sư Kobayashi Tetsuya (Đoàn Luật sư Tokyo) cho rằng luật sư vẫn nên giữ
thái độ chừng mực. Nếu thấy cần thiết thì sau đó, luật sư nên có văn
bản kiến nghị, phản ánh thái độ, hành vi sai trái của cán bộ tố tụng
đến các cơ quan chức năng để họ xem xét, giải quyết.
Không được “hại” đồng nghiệp
Theo luật sư Nguyễn Minh Tâm, hiện có rất ít quy
phạm pháp luật điều chỉnh mối quan hệ giữa các luật sư với nhau. Thực
chất, quan hệ đồng nghiệp thật ra là quan hệ đạo đức, chủ yếu là thái
độ ứng xử với nhau giữa các luật sư. Đạo đức nghề nghiệp đòi hỏi mỗi
luật sư phải coi uy tín của đồng nghiệp, uy tín của giới luật sư là uy
tín của chính mình.
Đồng tình, luật sư Nguyễn Huy Thiệp nêu lên một số
hành vi cụ thể mà luật sư không được làm đối với đồng nghiệp: không
được xúc phạm hoặc hạ thấp uy tín của đồng nghiệp, không được dùng thủ
đoạn để chiếm lợi thế, không được thông đồng với nhau gây thiệt hại cho
khách hàng…
Hứa thưởng, quảng cáo: Chưa rõ
Trong dự thảo quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp
của luật sư Việt Nam có hai vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là hứa
thưởng và quảng cáo.
Dự thảo cho phép luật sư được quảng cáo trên các
phương tiện truyền thông (quy tắc 29) nhưng nội dung quảng cáo phải
trung thực, minh bạch, không gây nhầm lẫn, hình ảnh quảng cáo không
được gây phản cảm, làm ảnh hưởng đến văn hóa, lịch sử, thuần phong mỹ
tục hoặc lợi ích quốc gia dân tộc.
Nhiều đại biểu thắc mắc: Những điều cấm của dự thảo
là đúng nhưng căn cứ nào để xác định quảng cáo có sai phạm bởi rất khó
xác định thế nào là gây phản cảm, thế nào là ảnh hưởng văn hóa…
Về vấn đề hứa thưởng (quy tắc 8), dự thảo bắt buộc
luật sư không được để việc hứa thưởng đó ràng buộc luật sư phải đảm bảo
kết quả vụ việc theo yêu cầu của khách hàng. Nhiều luật sư cho rằng quy
tắc này bất hợp lý bởi theo BLDS, hứa thưởng phải là một công việc cụ
thể và việc hứa thưởng phải đi kèm với kết quả công việc. Nếu như khi
nhận hứa thưởng mà luật sư không để kết quả ràng buộc trách nhiệm thì
như vậy luật sư lại vô tình vi phạm BLDS…
“Chức năng cao cả của luật sư là bảo vệ công lý, bảo
vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức. Để làm tròn
trọng trách đó, mỗi luật sư phải không ngừng rèn luyện, nâng cao đạo
đức nghề nghiệp. Đạo đức hành nghề luật sư cần được các luật sư đảm bảo
trong suốt và toàn bộ hoạt động của mình trong quan hệ với khách hàng,
với cơ quan tố tụng cũng như trong quan hệ với đồng nghiệp.”
Luật sư Nguyễn Huy Thiệp, Đoàn Luật sư TP Hà Nội
“Giữ bí mật khách hàng là một quy tắc
đạo đức hành nghề của luật sư nhưng mỗi luật sư đều phải có trách nhiệm
của một công dân là bảo vệ pháp luật, bảo vệ công lý.”
Luật sư Đỗ Trọng Hiển, Đoàn Luật sư tỉnh Lâm Đồng
“Quy tắc đạo đức hành nghề của giới luật
sư Nhật Bản có hai phần bắt buộc và không bắt buộc. Luật sư nào hành
nghề mà vi phạm vào quy tắc đạo đức bắt buộc thì sẽ bị xử lý ngay.”
Luật sư Toriyama Hanroku, Đoàn Luật sư Osaka
“Ở Nhật hiện không cấm việc một tổ chức
hành nghề cùng nhận hai vụ việc có lợi ích đối lập nhau nếu như tổ chức
đó đáp ứng được yêu cầu vụ việc đó được giữ bí mật giữa các bộ phận
tham gia giải quyết vụ việc. Tức là các bên trong tổ chức hành nghề
không ai hay biết rằng mình đang giải quyết vụ việc có lợi ích đối lập
với bên kia.
Tuy nhiên, qua khảo sát thì hiện nay tại Nhật chưa
có tổ chức hành nghề nào đảm bảo được tính bí mật giữa các bên tham gia
giải quyết vụ việc nên hiện chưa có tổ chức nào được phép nhận bảo vệ
cho hai bên có lợi ích đối lập nhau.”
Luật sư Kobayashi Tetsuya, Đoàn Luật sư Tokyo
SOURCE: BÁO PHÁP LUẬT TPHCM -HỒNG TÚ
Trích dẫn từ: http://phapluattp.vn/20100130102421575p0c1063/luat-su-giu-bi-mat-cho-than-chu-den-dau.htm