Hệ thống quản lý cán bộ, công chức, viên chức Việt nam
Cán bộ, công chứ: Là công dân Việt Nam, trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà nước; ( Riêng cán bộ, công chức quy định tại điểm d khoản 1 Điều 1 được hưởng lương từ ngân sách nhà nước và các nguồn thu sự nghiệp theo quy định của pháp luật).
I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
1. Cán bộ, công chức:
Có 8 nhóm cán bộ, công chức gồm:
a) Những người do bầu
cử để đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ trong cơ quan nhà nước, tổ chức chính
trị, tổ chức chính trị – xã hội ở trung ương; ở tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh); ở quận, huyện, thị xã, thành phố
thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện);
b) Những người được
tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việctrong tổ chức
chính trị, tổ chức chính trị – xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện;
c) Những người được
tuyển dụng, bổ nhiệm vào một ngạch công chức hoặc giao giữ một công vụ thường
xuyên trong các cơ quan nhà nước ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện;
d) Những người được
tuyển dụng, bổ nhiệm vào một ngạch viên chức hoặc giao giữ một nhiệm vụ thường
xuyên trong đơn vị sự nghiệp của Nhà nước, tổ chức chính trị và tổ chức chính
trị – xã hội;
đ) Thẩm phán Tòa án
nhân dân, Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân;
e) Những người được
tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việc trong cơ
quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên
nghiệp, công nhân quốc phòng; làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân
dân mà không phải là sĩ quan, hạ sỹ quan chuyên nghiệp;
g) Những người do bầu cử để đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo theo nhiệm kỳ trong
Thường trực Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân; Bí thư, Phó Bí thư Đảng uỷ;
người đứng đầu tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội xã, phường, thị
trấn;
h) Những người được
tuyển dụng, giao giữ một chức danh chuyên môn nghiệp vụ thuộc Uỷ ban nhân dân
cấp xã.
Đối tượng khác được áp dụng như CBCC:
– Những người do bầu cử không thuộc đối tượng quy định tại điểm a và điểm g
khoản 1 Điều 1 của Pháp lệnh CBCC.
– Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng trong cơ quan, đơn vị
thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp trong cơ quan, đơn
vị thuộc Công an nhân dân;
- Thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Phó tổng giám đốc, Giám đốc, Phó
giám đốc, Kế toán trưởng và những cán bộ quản lý khác trong các doanh nghiệp
nhà nước.
2. Về Nội dung quản lý cán bộ, công chức, viên chức
Nội dung quản lý cán bộ, công chức, viên chức đã được các văn bản của Đảng,
Nhà nước quy định gồm 11 nội dung theo 3 nhóm nội dung sau:
- Xây dựng và ban hành khung pháp lý về chủ trương, cơ chế, quy định, quy
chế, tiêu chuẩn, chính sách, chế độ.
- Tuyển dụng; sử dụng (quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng; nhận xét, đánh giá;
điều động, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, bầu cử, luân chuyển, biệt phái, từ chức,
miễn nhiệm; khen thưởng; kỷ luật); thực hiện chính sách, chế độ.
- Hướng dẫn tổ chức thực hiện; Kiểm tra; Thanh tra; giải quyết khiếu nại, tố
cáo.
3. Hệ thống quản lý cán bộ công chức
Ở cấp Trung ương: Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Tổng cục,
Cục trực thuộc Bộ; các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ; Bộ Nội vụ; Vụ tổ chức
cán bộ của Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan trực thuộc Chính phủ; các phòng, ban
tổ chức cán bộ thuộc các Tổng cục, Cục thuộc bộ; các phòng, ban tổ chức cán bộ
thuộc đơn vị sự nghiệp.
Ở cấp tỉnh: Hội đồng nhân dân; Uỷ ban nhân dân; các sở; Sở Nội vụ
Ở cấp huyện: Hội đồng nhân dân; Uỷ ban nhân dân; các phòng ban; Phòng Nội
vụ.
Ở cấp xã: Hội đồng nhân dân; Uỷ ban nhân dân;
4. Về phân công, phân cấp
Việc phân công, phân cấp, được thể hiện trên các văn bản của Đảng, của Nhà
nước, của Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và uỷ
ban nhân dân cấp tỉnh.
II. NHỮNG VẤN ĐỀ CỤ THỂ
1. Nghĩa vụ của Cán bộ, công chức:
– Trung thành với Nhà
nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ sự an toàn, danh dự và
lợi ích quốc gia;
– Chấp hành nghiêm
chỉnh đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; thi
hành nhiệm vụ, công vụ theo đúng quy định của pháp luật;
– Tận tụy phục vụ
nhân dân, tôn trọng nhân dân;
– Liên hệ chặt chẽ
với nhân dân, tham gia sinh hoạt với cộng đồng dân cư nơi cư trú, lắng nghe ý
kiến và chịu sự giám sát của nhân dân;
– Có nếp sống lành
mạnh, trung thực, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư; không được quan liêu,
hách dịch, cửa quyền, tham nhũng;
– Có ý thức tổ chức
kỷ luật và trách nhiệm trong công tác; thực hiện nghiêm chỉnh nội quy của cơ
quan, tổ chức; giữ gìn và bảo vệ của công, bảo vệ bí mật nhà nước theo quy định
của pháp luật;
– Thường xuyên học
tập nâng cao trình độ; chủ động, sáng tạo, phối hợp trong công tác nhằm hoàn
thành tốt nhiệm vụ, công vụ được giao;
– Chấp hành sự điều
động, phân công công tác của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.
– Cán bộ, công chức
chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thi hành nhiệm vụ, công vụ của mình;
cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh đạo còn phải chịu trách nhiệm về việc thi
hành nhiệm vụ, công vụ của cán bộ, công chức thuộc quyền theo quy định của pháp
luật.
- Cán bộ, công chức phải chấp hành quyết định của cấp trên; khi có căn cứ để
cho là quyết định đó trái pháp luật thì phải báo cáo ngay với người ra quyết
định; trong trường hợp vẫn phải chấp hành quyết định thì phải báo cáo lên cấp
trên trực tiếp của người ra quyết định và không phải chịu trách nhiệm về hậu
quả của việc thi hành quyết định đó.
2. Quyền lợi của cán bộ, công chức:
– Được nghỉ hàng năm,
nghỉ các ngày lễ và nghỉ việc riêng theo quy định;
– Trong trường hợp có
lý do chính đáng được nghỉ không hưởng lương sau khi được sự đồng ý của người
đứng đầu cơ quan, tổ chức sử dụng cán bộ, công chức;
– Được hưởng các chế
độ trợ cấp bảo hiểm xã hội, ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thai
sản, hưu trí và chế độ tử tuất theo quy định; – Được hưởng chế độ
hưu trí, thôi việc theo quy định;
– Cán bộ, công chức
là nữ còn được hưởng các quyền lợi quy định của Bộ luật lao động;
– Được hưởng các
quyền lợi khác do pháp luật quy định;
– Được hưởng tiền
lương tương xứng với nhiệm vụ, công vụ được giao, chính sách về nhà ở, các
chính sách khác và được bảo đảm các điều kiện làm việc;
– Cán bộ, công chức
làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, hải đảo hoặc làm việc trong các ngành,
nghề độc hại, nguy hiểm được hưởng phụ cấp và chính sách ưu đãi;
- Có quyền tham gia hoạt động chính trị, xã hội theo quy định của pháp luật;
được tạo điều kiện để học tập nâng cao trình độ, được quyền nghiên cứu khoa
học, sáng tác; được khen thưởng khi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, công vụ được
giao;
– Có quyền khiếu nại,
tố cáo, khởi kiện về việc làm của cơ quan, tổ chức, cá nhân mà mình cho là trái
pháp luật đến các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền theo quy định của pháp luật;
- Cán bộ, công chức khi thi hành nhiệm vụ, công vụ được pháp luật và nhân
dân bảo vệ;
– Cán bộ, công chức
hy sinh trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ được xem xét để công nhận là liệt
sĩ theo quy định của pháp luật;
– Cán bộ, công chức
bị thương trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ thì được xem xét để áp dụng
chính sách, chế độ tương tự như đối với thương binh.
3. Quy tắc ứng xử ( những việc không được làm)
- Không được chây lười trong công tác, trốn tránh trách nhiệm hoặc thoái
thác nhiệm vụ, công vụ; không được gây bè phái, mất đoàn kết, cục bộ hoặc tự ý
bỏ việc.
- Không được cửa quyền, hách dịch, sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà đối
với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong khi giải quyết công việc.
- Không được thành lập, tham gia thành lập hoặc tham gia quản lý, điều hành
các doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty
hợp danh, hợp tác xã, bệnh viện tư, trường học tư và tổ chức nghiên cứu khoa
học tư.
- Không được làm tư vấn cho các doanh nghiệp, tổ chức kinh doanh, dịch vụ và
các tổ chức, cá nhân khác ở trong nước và nước ngoài về các công việc có liên
quan đến bí mật nhà nước, bí mật công tác, những công việc thuộc thẩm quyền
giải quyết của mình và các công việc khác mà việc tư vấn đó có khả năng gây
phương hại đến lợi ích quốc gia.
– Cán bộ, công chức làm việc ở những ngành, nghề có liên quan đến bí mật nhà
nước, thì trong thời hạn ít nhất là năm năm kể từ khi có quyết định hưu trí,
thôi việc, không được làm việc cho các tổ chức, cá nhân trong nước, nước ngoài
hoặc tổ chức liên doanh với nước ngoài trong phạm vi các công việc có liên quan
đến ngành, nghề mà trước đây mình đã đảm nhiệm.
- Người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, vợ hoặc chồng của
những người đó không được góp vốn vào doanh nghiệp hoạt động trong phạm vi
ngành, nghề mà người đó trực tiếp thực hiện việc quản lý nhà nước.
- Người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức không được
bố trí vợ hoặc chồng, bố, mẹ, con, anh, chị, em ruột của mình giữ chức vụ lãnh
đạo về tổ chức nhân sự, kế toán – tài vụ; làm thủ quỹ, thủ kho trong cơ quan,
tổ chức hoặc mua bán vật tư, hàng hoá, giao dịch, ký kết hợp đồng cho cơ quan,
tổ chức đó.
4. Bầu cử :
- Việc bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân và các chức danh
khác trong hệ thống các cơ quan nhà nước được thực hiện theo quy định của Hiến
pháp, Luật bầu cử đại biểu Quốc hội, Luật bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân,
Luật tổ chức Quốc hội, Luật tổ chức Chính phủ, Luật tổ chức Hội đồng nhân dân
và Uỷ ban nhân dân và các văn bản pháp luật khác.
- Việc bầu cử các chức danh trong tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã
hội được thực hiện theo điều lệ của các tổ chức đó. Những người do bầu cử quy
định tại điểm a khoản 1 Điều 1 của Pháp lệnh này khi thôi giữ chức vụ thì được
bố trí công tác theo năng lực, sở trường, ngành, nghề chuyên môn của mình và
được bảo đảm các chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức.
5. Tuyển dụng;
– Khi tuyển dụng công
chức, cơ quan, tổ chức phải căn cứ vào nhu cầu công việc, vị trí công tác của
chức danh cán bộ, công chức và chỉ tiêu biên chế được giao.
– Khi tuyển dụng Viên
chức, đơn vị sự nghiệp phải căn cứ vào nhu cầu công việc, kế hoạch biên chế và
nguồn tài chính của đơn vị. Việc tuyển dụng được thực hiện theo hình thức hợp
đồng làm việc.
– Người được tuyển
dụng phải có phẩm chất đạo đức, đủ tiêu chuẩn và thông qua thi tuyển; đối với
việc tuyển dụng ở các đơn vị sự nghiệp, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới,
hải đảo hoặc để đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ở vùng dân
tộc ít người thì có thể thực hiện thông qua xét tuyển.
– Việc tuyển chọn và
bổ nhiệm Thẩm phán Toà án nhân dân, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân được
thực hiện theo quy định của Luật tổ chức Toà án nhân dân, Pháp lệnh về Thẩm
phán và Hội thẩm Toà án nhân dân, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và Pháp
lệnh về Kiểm sát viên Vi���n kiểm sát nhân dân.
6. Bổ nhiệm vào ngạch
Việc bổ nhiệm vào ngạch công chức được cơ quan có thẩm quyền ra quyết định
bổ nhiệm theo nguyên tắc :
- Làm công việc nào thì bổ nhiệm vào ngạch công chức đó;
- Người được bổ nhiệm phải đủ tiêu chuẩn quy định của ngạch.
Việc bổ nhiệm ngạch thực hiện như sau:
- Khi hết thời gian tập sự, người tập sự phải làm báo cáo kết quả tập sự; người
hướng dẫn tập sự phải có bản nhận xét, đánh giá kết quả đối với người tập sự
gửi cơ quan sử dụng công chức;
- Người đứng đầu cơ quan sử dụng công chức đánh giá phẩm chất đạo đức và kết
quả công việc của ngư���i tập sự, nếu người tập sự đạt yêu cầu của ngạch tập sự
thì đề nghị cơ quan có thẩm quyền quản lý công chức ra quyết định bổ nhiệm vào
ngạch công chức.
7. Chuyển ngạch
- Công chức (viên chức) được phân công nhiệm vụ mới không phù hợp với ngạch
công chức đang giữ thì phải chuyển ngạch cho phù hợp với vị trí và chuyên môn
nghiệp vụ được giao.
- Công chức (viên chức) được chuyển ngạch phải đáp ứng đúng tiêu chuẩn
chuyên môn nghiệp vụ của ngạch được chuyển và phù hợp với cơ cấu ngạch công
chức của cơ quan.
- Cơ quan sử dụng công chức (viên chức)khi chuyển ngạch cho công chức phải
thành lập Hội đồng kiểm tra để sát hạch về trình độ, năng lực của công chức.
Nếu công chức đáp ứng đủ tiêu chuẩn nghiệp vụ của ngạch mới, thì cơ quan sử
dụng công chức ra quyết định bổ nhiệm theo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan có
thẩm quyền quản lý công chức bổ nhiệm.
8. Đào tạo, bồi dưỡng
Việc đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ, công chức phải căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch, tiêu chuẩn đối với
từng chức vụ, tiêu chuẩn nghiệp vụ của từng ngạch. Kinh phí đào tạo, bồi dưỡng
cán bộ, công chức do ngân sách nhà nước cấp. Chế độ đào tạo, bồi dưỡng do các
cơ quan, tổ chức có thẩm quyền quy định.
9. Điều động
Cơ quan, tổ chức có
thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức có quyền điều động cán bộ, công chức đến
làm việc tại cơ quan, tổ chức ở trung ương hoặc địa phương theo yêu cầu nhiệm
vụ, công vụ.
10. Biệt phái
Cơ quan, tổ chức có thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức có quyền biệt phái
cán bộ, công chức đến làm việc có thời hạn ở một cơ quan, tổ chức khác theo yêu
cầu nhiệm vụ, công vụ.
Cán bộ, công chức được biệt phái chịu sự phân công công tác của cơ quan, tổ
chức nơi được cử đến. Cơ quan, tổ chức biệt phái cán bộ, công chức có trách
nhiệm trả lương và bảo đảm các quyền lợi khác của cán bộ, công chức được biệt
phái.
11. Hưu trí
– Cán bộ, công chức
có đủ điều kiện về tuổi đời và thời gian đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều
145 của Bộ luật lao động thì được hưởng chế độ hưu trí và các chế độ khác quy
định tại Điều 146 của Bộ luật lao động.
– Trong trường hợp do
yêu cầu công việc ở một số ngành, nghề và vị trí công tác, thì thời gian công
tác của cán bộ, công chức đã có đủ điều kiện được hưởng chế độ hưu trí có thể
được kéo dài thêm. Thời gian kéo dài thêm không quá năm năm; trong trường hợp
đặc biệt thì thời hạn này có thể được kéo dài thêm.
– Việc kéo dài thời
gian công tác của cán bộ, công chức phải bảo đảm những nguyên tắc : Cơ quan, tổ
chức sử dụng cán bộ, công chức thực sự có nhu cầu; Cán bộ, công chức tự nguyện
và có đủ sức khoẻ để tiếp tục làm việc.
12. Thôi việc:
- Cán bộ, công chức được thôi việc và hưởng chế độ thôi việc trong các
trường hợp sau đây: Do sắp xếp tổ chức, giảm biên chế theo quyết định của cơ
quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền; Có nguyện vọng thôi việc và được cơ quan,
tổ chức, đơn vị có thẩm quyền đồng ý.
– Cán bộ, công
chức tự ý bỏ việc thì bị xử lý kỷ luật, không được hưởng chế độ thôi việc và
các quyền lợi khác, phải bồi thường chi phí đào tạo theo quy định của pháp
luật. Trong thời gian đang bị xem xét kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình
sự thì cán bộ, công chức không được thôi việc trước khi có quyết định xử lý.
13. Khen thưởng:
– Cán bộ, công chức
có thành tích trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ thì được xét khen thưởng
theo các hình thức sau đây:
Giấy khen;
Bằng khen;
Danh hiệu vinh dự Nhà
nước;
Huy chương;
Huân chương.
Cán bộ, công chức lập
thành tích xuất sắc trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ thì được xét nâng
bậc lương trước thời hạn theo quy định
14. Kỷ luật :
– Cán bộ, công chức
vi phạm các quy định của pháp luật, nếu chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm
hình sự, thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm phải chịu một trong những hình
thức kỷ luật sau : Khiển trách; Cảnh cáo; Hạ bậc lương; Hạ ngạch; Cách
chức; Buộc thôi việc.
– Việc xử lý kỷ luật
thuộc thẩm quyền của cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý cán bộ, công chức.
– Việc bãi nhiệm, kỷ
luật đối với cán bộ do bầu cử theo nhiệm kỳ thực hiện theo quy định của pháp
luật và điều lệ của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội.
– Cán bộ, công chức
vi phạm pháp luật mà có dấu hiệu của tội phạm thì bị truy cứu trách nhiệm hình
sự theo quy định của pháp luật.
– Cán bộ, công chức
làm mất mát, hư hỏng trang bị, thiết bị hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài
sản của Nhà nước thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
– Cán bộ, công chức
có hành vi vi phạm pháp luật trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ gây thiệt hại
cho người khác thì phải hoàn trả cho cơ quan, tổ chức khoản tiền mà cơ quan, tổ
chức đã bồi thường cho người bị thiệt hại theo quy định của pháp luật.
– Trong thời gian
đang bị xem xét kỷ luật, cán bộ, công chức có thể bị cơ quan, tổ chức có thẩm
quyền quản lý ra quyết định tạm đình chỉ công tác nếu xét thấy cán bộ, công
chức đó tiếp tục làm việc có thể gây khó khăn cho việc xác minh hoặc tiếp tục
có hành vi vi phạm. Thời hạn tạm đình chỉ không quá mười lăm ngày, trường hợp
đặc biệt có thể kéo dài nhưng không được quá ba tháng; hết thời hạn tạm đình
chỉ công tác, nếu không bị xử lý thì cán bộ, công chức được tiếp tục làm việc.
Cán bộ, công chức trong thời gian bị tạm đình chỉ công tác được hưởng lương
theo quy định của Chính phủ.
– Cán bộ, công chức
không có lỗi thì sau khi tạm đình chỉ công tác được bố trí về vị trí công tác
cũ;
- Cán bộ, công chức bị xử lý kỷ luật bằng các hình thức khiển trách, cảnh
cáo, hạ bậc lương, hạ ngạch thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm có thể được
bố trí về vị trí công tác cũ hoặc chuyển làm công tác khác. Cán bộ, công chức
bị kỷ luật bằng hình thức cách chức được bố trí làm công tác khác.
– Cán bộ, công chức
khi bị kỷ luật có quyền khiếu nại về quyết định kỷ luật đối với mình đến cơ
quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
– Cán bộ, công chức
giữ chức vụ từ Vụ trưởng và tương đương trở xuống bị buộc thôi việc có quyền
khởi kiện vụ án hành chính tại Toà án theo quy định của pháp luật.
– Cán bộ, công chức
bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách, cảnh cáo, cách chức thì bị kéo dài thời
gian nâng bậc lương thêm một năm; trong trường hợp bị kỷ luật bằng một trong
các hình thức từ khiển trách đến cách chức thì không được bổ nhiệm vào các chức
vụ cao hơn trong thời hạn ít nhất một năm, kể từ khi có quyết định kỷ luật.
– Cán bộ, công chức
phạm tội bị Toà án phạt tù mà không được hưởng án treo thì đương nhiên bị buộc
thôi việc, kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật.
– Cán bộ, công chức
bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự mà đã được cơ quan, tổ chức
có thẩm quyền kết luận là oan, sai thì được phục hồi danh dự, quyền lợi và được
bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
SOURCE: CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ BỘ NỘI VỤ