Kết luận của Bộ Chính trị về Tập đoàn Vinashin
Tại phiên họp ngày 31/7, sau khi nghe Ban cán sự đảng Chính phủ báo cáo về tình hình Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin), ý kiến của Văn phòng Trung ương Đảng, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Bộ Công an và một số bộ, ngành Trung ương, Bộ Chính trị đã thảo luận và kết luận như sau:
1- Từ khi được thành
lập vào năm 1996 đến nay, Tập đoàn Vinashin (trong đó từ năm 1996-2006
là Tổng Công ty Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam) đã có bước phát triển
nhanh trên nhiều mặt: bước đầu đã hình thành được cơ sở vật chất-kỹ
thuật quan trọng, có trình độ công nghệ tiên tiến và khá đồng bộ của
ngành công nghiệp đóng, sửa chữa tàu biển.
Đã có một thời,
Vinashin đạt tốc độ tăng trưởng khá cao, kinh doanh có lãi nhưng hiện
nay, Vinashin đang gặp nhiều khó khăn rất lớn, bộc lộ nhiều yếu kém,
sai phạm nghiêm trọng
Vinashin đã xây dựng được đội ngũ trên 70.000 cán
bộ, công nhân kỹ thuật, trong đó nhiều người có tay nghề khá, có khả
năng đóng được nhiều loại tàu phục vụ cho nhu cầu đa dạng và ngày càng
cao của nền kinh tế, quốc phòng, an ninh và cho xuất khẩu, kể cả tàu
trọng tải trên 100.000 DWT; xây dựng được một số cơ sở công nghiệp phụ
trợ, nâng cao một bước tỉ lệ nội địa hoá trong đóng và sửa chữa tàu
biển.
Riêng trong thời kỳ từ năm 1996-2006, đạt tốc độ tăng
trưởng khá cao (bình quân từ 35-40%/năm), kinh doanh có lãi; tăng được
vốn chủ sở hữu và giá trị tài sản của doanh nghiệp.
Tuy nhiên,
hiện nay, Vinashin đang gặp nhiều khó khăn rất lớn, bộc lộ nhiều yếu
kém, sai phạm nghiêm trọng: đầu tư mở rộng quá nhanh, quy mô lớn, một
số dự án trái với quy hoạch được phê duyệt, dàn trải trên nhiều lĩnh
vực, địa bàn, có lĩnh vực không liên quan đến công nghiệp đóng và sửa
chữa tàu biển, trong đó nhiều lĩnh vực kém hiệu quả, có nhiều công ty,
dự án thua lỗ nặng nề.
Tình hình tài chính đứng trước bờ vực phá
sản: theo số liệu ban đầu, ước tính dư nợ hiện đang rất lớn, lên tới
khoảng 86.000 tỉ đồng; nợ đến hạn phải trả khoảng trên 14.000 tỉ đồng;
tỉ lệ nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu gấp gần 11 lần, khó có khả năng
tự cân đối dòng tiền. Sản xuất, kinh doanh hiện đang bị đình trệ; bị
mất hoặc giảm nhiều đơn đặt hàng; nhiều dự án đầu tư dở dang, không
hiệu quả. Tình hình nội bộ diễn biến phức tạp: hơn 70.000 cán bộ, công
nhân viên lo lắng do việc làm và thu nhập giảm; hiện đã có khoảng
17.000 công nhân chuyển việc hoặc bỏ việc; 5.000 công nhân bị mất việc
làm; nhiều công nhân của một số nhà máy, xí nghiệp bị chậm trả lương
trong nhiều tháng...
Mặc dù vẫn trong tầm kiểm soát và có thể
khắc phục được, nhưng nếu không có các chính sách, biện pháp đúng đắn,
kịp thời, tình hình của Vinashin có thể ảnh hưởng xấu đến các tổ chức
tín dụng, các đơn vị được nhận chuyển giao, ngân sách Nhà nước, sự ổn
định vĩ mô của nền kinh tế, việc làm và thu nhập của cán bộ, công nhân
Tập đoàn và nhiều hộ gia đình nông dân nơi có đất bị thu hồi; ảnh hưởng
đến lòng tin của nhân dân đối với chủ trương của Đảng và Nhà nước về
phát triển doanh nghiệp Nhà nước và mô hình tập đoàn kinh tế Nhà nước;
tác động tiêu cực đến ổn định chính trị-xã hội của đất nước.
2-
Những hạn chế, yếu kém nêu trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân chủ quan
và khách quan, song nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu, trước hết
thuộc về trách nhiệm trực tiếp của Hội đồng Quản trị và Ban Lãnh đạo
Tập đoàn, trong đó có cá nhân Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn và
trách nhiệm của một số cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan ở Trung
ương và địa phương; cụ thể và chủ yếu là:
Về nguyên nhân chủ quan:
-
Trình độ cán bộ lãnh đạo, quản lý của Công ty mẹ và các đơn vị thành
viên của Vinashin chưa đáp ứng được yêu cầu quản trị một tập đoàn kinh
tế lớn, đặc biệt là người đứng đầu còn hạn chế về năng lực, có biểu
hiện thiếu trách nhiệm, tùy tiện, cá nhân, báo cáo không trung thực, cố
ý làm trái, vi phạm pháp luật trong việc chấp hành các quy định của Nhà
nước, quyết định của Thủ tướng Chính phủ khi chỉ đạo các hoạt động đầu
tư, dự án, vốn cho sản xuất kinh doanh, sử dụng vốn và bố trí cán bộ.
Lãnh
đạo Tập đoàn, trước hết là Hội đồng Quản trị và người đứng đầu với chức
năng đại diện trực tiếp chủ sở hữu đã có nhiều khuyết điểm, sai lầm
trong tổ chức, quản lý, điều hành, nhất là trong việc xác định lĩnh vực
sản xuất, kinh doanh, tổ chức quản lý các công ty con, công ty liên
kết, tiến hành các hoạt động đầu tư xây dựng, quản lý vốn, tài chính,
vay và trả nợ; trong một thời gian ngắn đã mở rộng quá nhanh quy mô tập
đoàn, nhất là mở ra rất nhiều công ty con, công ty liên kết; mở sang
một số lĩnh vực không phải là những chuyên ngành phục vụ cho nhiệm vụ
chính của mình.
Tập đoàn đã chậm xây dựng Điều lệ hoạt động và
các quy định quản lý tài chính khác như quy chế quản lý tài chính, quy
chế quản lý đầu tư xây dựng, các định mức kinh tế kỹ thuật…
-
Một số cơ quan tham mưu liên quan thuộc Chính phủ, một số địa phương và
một số cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát ở Trung ương có thiếu sót,
khuyết điểm trong việc thực hiện chức năng quản lý Nhà nước và chức
năng đại diện chủ sở hữu Nhà nước đối với Tập đoàn; chưa sát sao giám
sát, kiểm tra chặt chẽ và đánh giá đúng, kịp thời về công tác tổ chức,
cán bộ và tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện định hướng
chiến lược phát triển của Tập đoàn theo tinh thần Nghị quyết Trung ương
3 (khóa IX) và Kết luận số 45-KL/TW, ngày 10/4/2009 của Bộ Chính trị về
việc thí điểm mô hình tập đoàn kinh tế; đến nay vẫn chưa phê duyệt được
Điều lệ tổ chức, hoạt động và Quy chế quản lý tài chính của Công ty mẹ
- Tập đoàn Vinashin; từ năm 2006-2009 tuy đã qua 11 lần kiểm toán, kiểm
tra, thanh tra nhưng vẫn không phát hiện được đầy đủ, kết luận đúng
tình hình và những yếu kém, khuyết điểm nghiêm trọng của Tập đoàn, chưa
đưa ra được những biện pháp chấn chỉnh, ngăn chặn, xử lý kịp thời, có
hiệu quả, mặc dù những biểu hiện về những khó khăn, khuyết điểm của
Vinashin đã được cơ quan thông tin đại chúng và dư luận phản ánh, cảnh
báo từ sớm và nhiều lần.
Về nguyên nhân khách quan:
- Mô
hình tập đoàn còn đang trong giai đoạn thí điểm, chưa có sơ kết, tổng
kết, đánh giá hiệu quả; thể chế, cơ chế còn thiếu hoặc chưa đồng bộ.
-
Khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới gần đây đã ảnh
hưởng nặng nề đến phát triển ngành công nghiệp đóng tàu, vận tải biển,
trong đó có Vinashin.
3- Để khắc phục có hiệu quả những khuyết điểm, sai phạm trên đây của Vinashin, Bộ Chính trị giao:
3.1-
Ban cán sự đảng Chính phủ chủ trì chỉ đạo: - Phát huy những kết quả đã
đạt được của Vinashin trong nhiều năm qua; tiếp tục khẳng định công
nghiệp cơ khí chế tạo là ngành trọng điểm trong chiến lược công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước; ngành công nghiệp đóng và sửa chữa tàu biển
là ngành mũi nhọn để phát triển kinh tế hàng hải và thực hiện Chiến
lược biển Việt Nam đến năm 2020 và những năm tiếp theo.
Khẩn
trương cơ cấu lại Tập đoàn Vinashin theo đúng tinh thần Nghị quyết
Trung ương 3 (khóa IX) và Kết luận số 45-KL/TW, ngày 10/4/2009 của Bộ
Chính trị về việc thí điểm mô hình tập đoàn kinh tế; chỉ tập trung vào
ba lĩnh vực chính là công nghiệp đóng và sửa chữa tàu biển với quy mô
phù hợp; công nghiệp phụ trợ phục vụ cho việc đóng và sửa chữa tàu
biển; đào tạo, nâng cao tay nghề cho đội ngũ cán bộ, công nhân công
nghiệp tàu biển.
Sớm ổn định tổ chức sản xuất, kinh doanh; từng
bước củng cố uy tín thương hiệu Tập đoàn Vinashin; cương quyết không để
vỡ nợ, sụp đổ, gây tác động xấu đến sự phát triển của ngành công nghiệp
đóng tàu, mức độ tín nhiệm vay, trả nợ quốc tế và môi trường đầu tư của
đất nước.
- Khẩn trương đánh giá lại chính xác, khách quan,
trung thực tình hình hoạt động của Công ty mẹ Tập đoàn, các công ty
con, công ty liên kết, các dự án đầu tư của Tập đoàn để có phương án
sắp xếp, xử lý cụ thể, phù hợp, theo hướng: chỉ giữ lại Tập đoàn
Vinashin ba lĩnh vực chính nói trên; bán, chuyển nhượng, chuyển giao,
cổ phần hóa các lĩnh vực còn lại cho các tổ chức kinh tế và cá nhân
khác có nhu cầu phù hợp pháp luật hiện hành, sớm thu hồi vốn để tập
trung cho nhiệm vụ xây dựng ngành công nghiệp đóng tàu biển và trả nợ.
Trong
xử lý nợ và tăng vốn điều lệ của Tập đoàn, nhất là những khoản liên
quan đến ngân sách Nhà nước, Chính phủ cần có phương án khả thi, phù
hợp với các quy định của pháp luật Việt Nam và thông lệ quốc tế. Trong
quá trình giải quyết phải đảm bảo hài hòa quan hệ lợi ích giữa các bên,
không gây khó khăn, đổ vỡ cho các tập đoàn, tổng công ty khác cũng như
các tổ chức tín dụng. Chú ý hạn chế tối đa thiệt hại và những ảnh hưởng
tiêu cực về tư tưởng, tài sản và việc làm, thu nhập của công nhân, lao
động.
- Giao các cơ quan chức năng sớm điều tra, làm rõ và xử lý
nghiêm minh, kịp thời, khách quan những cá nhân vi phạm pháp luật theo
đúng quy định của pháp luật.
- Thành lập Ban Chỉ đạo do ông
Nguyễn Sinh Hùng, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng thường trực Chính
phủ làm Trưởng ban với thành phần gồm đại diện các bộ, ban, ngành có
liên quan thuộc Chính phủ, một số cơ quan đảng gồm Văn phòng Trung ương
Đảng, Ban Tuyên giáo Trung ương, Đảng Ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương.
Giao
Ban Chỉ đạo đầy đủ thẩm quyền và trách nhiệm theo quy định của pháp
luật trong việc nghiên cứu, đề xuất, triển khai thực hiện các chính
sách, biện pháp xử lý để sớm ổn định và phát triển sản xuất, kinh doanh
của Tập đoàn.
- Đồng thời, tiến hành tổ chức các hoạt động giám
sát, kiểm tra, đánh giá đúng thực trạng tình hình hiện nay và công
khai, minh bạch tình hình tài chính cũng như hoạt động sản xuất, kinh
doanh của các tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước khác, trong đó
chú ý kịp thời chấn chỉnh việc mở rộng đa ngành nhưng không liên quan
đến ngành sản xuất chính của các đơn vị.
3.2- Ủy ban Kiểm tra
Trung ương chủ trì phối hợp với Ban cán sự đảng Chính phủ giúp Bộ Chính
trị, Ban Bí thư chỉ đạo kiểm điểm những tổ chức và cá nhân có liên quan
ở Trung ương và địa phương có thiếu sót, khuyết điểm trong việc quản lý
Nhà nước đối với Tập đoàn Vinashin, việc thực hiện chức năng tham mưu
cho Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản
lý nhà nước và chức năng đại diện chủ sở hữu đối với Tập đoàn Vinashin;
thành lập các đoàn kiểm tra có sự tham gia của một số bộ, ngành liên
quan để kiểm tra, giám sát việc xử lý các cá nhân sai phạm ở Tập đoàn
Vinashin và các cơ quan, đơn vị phù hợp với quy định của Đảng và pháp
luật của Nhà nước.
3.3- Đảng đoàn Quốc hội, Đảng đoàn Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, các cấp Ủy đảng có liên
quan ở Trung ương và địa phương có trách nhiệm phối hợp cùng các cơ
quan của Chính phủ trong việc giám sát, thực hiện những chính sách,
biện pháp phù hợp theo chủ trương trên đây để giúp Tập đoàn Vinashin
sớm vượt qua khó khăn, ổn định sản xuất, kinh doanh, lấy lại uy tín của
thương hiệu Vinashin và niềm tin vào sự phát triển của ngành công
nghiệp đóng tàu biển Việt Nam, của các tập đoàn kinh tế và doanh nghiệp
Nhà nước, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế của đất
nước, trong đó có kinh tế biển.
4- Văn phòng Trung ương Đảng,
các ban đảng Trung ương phối hợp với Ban cán sự đảng Chính phủ, các bộ,
ngành Trung ương theo dõi, giám sát chặt chẽ việc thực hiện Kết luận
này; định kỳ báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Theo Thông tấn xã Việt Nam
|
