Kỹ năng đối thoại (Dialogue skill)
Đối thoại nhiều lợi ích nhất là đối thoại mang đến đồng cảm, khi xong cuộc đối thoại cả hai người thấy hiểu nhau hơn và gần nhau hơn.
- Tranh luận sùi bọt mép vì anh thích A tôi ghét
A không phải là đối thoại (hay ít ra thì cũng không phải là đối thoại ta nên
có).
- Ngồi giả vờ ừ ừ dạ dạ nhưng chẳng nghe chữ nào,
và đầu thì đang ở cách đó 200km, không phải là đối thoại.
- Ngồi nhìn người đối diện nói và nghĩ trong
lòng: “Cách nói chuyện của anh này có vẻ ma đạo, mắt lấm la lấm lét, nói năng
kiêu căng…” không phải là đối thoại. Đó là đánh du kích.
Đối thoại thực sự là tìm đồng cảm và chia sẻ
đồng cảm. Đó là loại đối thoại tương tự như đối thoại của một đôi bạn nam
nữ đang ngồi trong quán nước nói chuyện để chia sẻ và gần nhau thêm—chưa hẳn đã
là người yêu, nhưng có thể đi về hướng đó.
Sau đây là một số điểm quan trọng ta cần lưu ý
khi đối thoại:
1. Khi nghe câu nào, chữ nào mình không
đồng ý (hoàn toàn hay một phần), thì ta thường có thói quen xấu là nói ngay
“Không” , “Bậy”, “Sai rồi”, “Không phải vậy”, “Vô lý”, “Xạo”… Nói
chung là một từ phủ nhận. Các bạn, đây là một thói quen tồi tệ nhất. Dẹp nó
đi.
Nói chuyện mà bắt đầu một câu với một từ thuộc
loại đại gia tiêu cực như thế thì sức đẩy người kia ra khỏi mình rất mạnh.
Nếu không đồng ý thì có nhiều cách nói. Ví dụ:
Người kia nói “Obama làm hại nước Mỹ”. Nếu không đồng ý lắm thì ta có thể:
- Hỏi thêm chi tiết, dữ kiện, để giải
thích tại sao người kia lại kết luận như thế. Vậy thì hỏi: “Sao cậu nói vậy?”
- Chấp nhận ý người kia nhưng làm nhẹ nó một
tí: “Ừ, ông này có vẻ rất controversial. Nhiều người Mỹ rất thích ông ta,
nhiều người rất kỵ”
- Chấp nhận ý kiến người kia nhưng nhẹ nhàng
cho thêm ý kiến của mình: “Ừ, nhiều người cũng nghĩ như chị. Mình lại thấy
ông này ít nhất là cho nước Mỹ và thế giới hy vọng cho những người thiểu số đã
từng bị chà đạp.”
2. Rất nhiều người có thói quen (mà chính
họ cũng không nhận ra) là khi đối thoại thì họ luôn luôn tìm cái gì bất đồng ý
để tranh luận hoặc phê phán, thường là rất tiêu cực. Đối với họ đối
thoại luôn luôn là đối địch. Tư duy này rất sai lầm, ta cần phải tránh, hoặc
dẹp bỏ.
Ví dụ: “Ca sĩ ABC hát rất hay.” “Ôi, con mẹ đó
giật chồng người khác mà hay cái gì!”
“XYZ là huấn luyện viên bóng đá rất giỏi.” “Ôi,
thằng cha đó mở miệng thì chửi thề liền tù tì như người thất học.”
“Nước Mỹ có guồng máy hành chánh rất trong sạch.”
“Ôi, mấy vụ scandal lớn nhất thế giới như Enron cũng từ Mỹ mà ra.”
Các bạn, đừng làm vậy!
- Mỗi khi nói chuyện với ai, ta phải tự bảo
ta là “Tôi phải tìm cái gì để đồng cảm với anh/chị này càng nhiều càng tốt.”
Đối thoại là để tìm đồng cảm, tức là đồng cảm xúc, chứ không phải tìm điểm
bất đồng ý.
- Nếu mình có điểm không đồng ý nhưng chẳng
liên hệ gì cả đến vụ việc thì lờ đi. Như là trong ví dụ ca sĩ ABC bên
trên, chuyện “giật chồng người khác” chẳng ăn nhập gì đến “hát rất hay” cả, cho
nên lờ đi là thượng sách.
- Nếu thấy có điểm không đồng ý, nhưng điểm
này (i) có liên hệ đến vụ việc, và (ii) cũng quan trọng cho vụ việc, cần được
nhắc đến, thì ta có thể nhắc đến, theo các phương thức đã nói tại phần (1)
bên trên.
- Dù sao thì cũng luôn luôn tìm điểm đồng ý và
bắt đầu câu nói bằng sự đồng ý. Như “Nhà nước quá trời tham nhũng”. “Ừ mình
cũng thấy vậy, nhưng mình có cảm tưởng là mấy lúc gần đây có nhiều cố gắng
thanh lọc guồng máy, trừng phạt nhiều người.”
3. Điểm quan trọng nhất là cố gắng nghe
được quả tim của người đối diện. Nghe không chỉ bằng tai mà bằng tim là chính.
Ví dụ: Một người phụ nữ vừa mới có đứa con trai
năm tuổi bị đụng xe chết. Chị ngồi nói chuyện với bạn, nhìn ra trời, lặng im,
nước mắt lưng tròng và nói: “Ông trời kỳ quá.”
Nếu bạn không nghe được một biển nước mắt, một
lòng tin mãnh liệt vào Ông trời, một khiêm cung vô cùng với Ông trời, và một
lạc lõng chới với với Ông trời, trong bốn chữ nghe ra chẳng nói gì “Ông trời kỳ
quá”, thì bạn chưa biết nghe bằng quả tim tí nào.
Phải tập lắng nghe bằng quả tim, nhìn người đối
điện, nhìn thân ngữ của họ, lắng nghe từng chữ họ nói và cố hiểu cảm xúc trong
tim họ. Cho đến lúc ai nói ra điều gì bạn cũng có thể cảm giác được cảm xúc
mạnh mẽ của họ trong tim bạn–họ buồn trong tim, bạn cảm được buồn trong tim; họ
khóc trong tim, bạn cảm được khóc trong tim…
Nói chuyện với người mà mình chưa biết thông tin
bên sau thì thường là khó cho mình hiểu và cảm xúc hơn, nhưng nếu bạn tế nhị
bạn có thể cảm được bề mặt, rồi từ đó tìm hiểu sâu hơn.
Ví dụ: Cùng ví dụ người phụ nữ có con chết bên
trên nhưng bạn lại không biết được là chị ấy có con vừa mất, nhưng nhìn chị ấy
rất buồn bạn có thể thấy được là có gì đó rất u uất. Như vậy bạn có thể hỏi rất
tế nhị: “Hình như chị có tâm sự buồn?” (Chú ý: Câu này viết có dấu hỏi, nhưng
cách nói không phải là cách hỏi. Đây là cách mở cửa lòng mình để chị ấy có thể
chia sẻ tâm sự nếu chị ấy muốn, nhưng không ép buộc và tò mò tọc mạch như một
câu hỏi “Chị có chuyện buồn phải không?”)
4. Đừng phán đoán khi nghe cảm xúc. Cố
cảm xúc theo người nói, hơn là phán đoán.
Ví dụ: Một người tâm sự là ly dị cả 3 đời chồng,
và mỗi lần ly dị là một lần rất đau khổ. Ta hãy cố gắng cảm nhận được nỗi đau
của chị này mỗi lần ly dị, thay vì phán đoán thầm: “Ly dị liền tù tì vậy thì
đau khổ gì? Nếu có thì cũng chỉ là hời hợt thôi.”
Phán đoán là ổ khóa của ngục tù tư tưởng. Nó làm
ta mù lòa và chẳng hiểu được ai cả, chẳng hiểu được điều gì sâu xa cả.
5. Đừng bao giờ cố thuyết phục ai điều gì
cả.
Chia sẻ với họ, đồng cảm với họ, hiểu và chấp
nhận điều họ cảm xúc, chia sẻ tâm sự và cảm xúc của mình với họ, và nếu họ đồng
ý thì họ đồng ý, nếu họ không đồng ý thì họ không đồng ý. Đừng push. Đừng
thúc đẩy, ép buộc…
Hiểu biết và đồng ý đôi khi cần nhiều thời gian.
Có khi người ta đồng ý ngay. Có khi vài ba ngày sau họ mới đồng ý. Có khi vài
ba năm sau. Có khi vài ba chục năm sau. Có khi không bao giờ.
Cố thuyết phục quá chỉ làm cho người kia cảm thấy
bị ép buộc khó chịu, cảm như mình không tôn trọng cảm xúc của họ, và như thế họ
sẽ xa cách mình.
Ta tìm đồng cảm chứ không tìm đồng ý trong
đối thoại. Hai người có hai ý khác nhau, như người thích ăn mắm tôm ghét
nước mắm và người thích nước mắm ghét mắm tôm, không thể đồng ý cùng thích một
món, nhưng có thể đồng cảm về cảm xúc của nhau.
Khi đối thoại, ta tìm điểm ta có thể đồng ý với
người đối thoại, để ta có thể đồng cảm với người ấy. Nhưng ta không buộc người
ấy phải đồng ý với ta, vì cứ đẩy như vậy thì sẽ mất đồng cảm.
Tóm lại, khi đối thoại, ta phải luôn luôn tự nhắc
thầm là ta đối thoại để:
1. hiểu được người đối diện, không chỉ là câu chữ
bên ngoài mà là cảm xúc sâu thẳm bên trong,
2. và ta chia sẻ lòng ta với người ấy để có đồng
cảm (mà không cần đồng ý),
3. và ta luôn bắt đầu bằng đồng ý với họ và giảm
bất dồng ý của ta đến mức tối thiểu,
4. và ta nghe bằng quả tim ta, nghe quả tim của
người ấy, nghe mà không phán đoán, nghe để đồng cảm mà thôi.
Hậu quả của đối thoại như thế là ta gần mọi người
hơn, mọi người gần ta hơn, và ta đã tạo ra được rất nhiều năng lượng tích cực
cho thế giới từ liên hệ thân ái sâu sắc giữa ta và mọi người.
Dịch thuật.
--------------------------------------------------------------------------------
Quý khách có nhu cầu tư vấn pháp luật, Hãy liên hệ trực tiếp với Chúng tôi để được tư vấn
:
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN
LUẬT SUNLAW (SUN LAW FIRM)


YÊU CẦU DỊCH VỤ PHÁP LUẬT: 0986 11 66 05 & 0986386648
TƯ VẤN PHÁP LUẬT MIỄN PHÍ : & 043- 9916057
Website : http://www.sunlaw.com.vn http://www.lawdata.com.vn
Email: contact@sunlaw.com.vn
--------------------------------------------------------------------------------