Cuối cùng, cánh cửa WTO cũng sắp được mở ra cho đất nước ta. Mặc dù đó chưa hẳn là sự chào mời của thiên hạ, mà là việc chúng ta chủ động tìm cách mở cánh cửa này.

Chấp nhận bước sang phía bên kia của cánh cửa là chấp nhận cuộc chơi mới. Vô tận như đại dương là những cơ hội và thách thức đang chờ. Và tình thế thật nan giải: không nhảy xuống biển thì đến bao giờ chúng ta mới học được cách bơi? Nhưng nhảy xuống biển mà bơi chưa thạo thì rủi ro sẽ to lớn biết chừng nào?! Trước những thứ thách to lớn và rủi ro khôn lường của toàn cầu hóa, đâu là ngôi sao chỉ đường cho dân tộc ta vượt qua gian khó để tiến tới phồn vinh?

Có lẽ , đó vẫn sẽ là ngôi sao vàng năm cánh. Cánh đầu tiên của ngôi sao này là tự do. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: "Nếu nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do , thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì". Tự do chính là điều kiện quan trọng nhất để 82 triệu người Việt Nam chủ động tìm kiếm và hiện thực hóa các cơ hội của mình. Không ai có thể làm thay được công việc của 82 triệu người . Trong cuộc cạnh tranh toàn cầu, hàng triệu người sẽ gian nan vất vả, nhưng hàng triệu người sẽ nhanh chóng thành công. Với sự thành công của hàng triệu người, thì cơ hội lại mở ra rộng lớn hơn cho hàng triệu người chưa thành công khác . Trên thực tế, Khoán 10, Luật Doanh nghiệp đã tạo ra sự phát triển kinh tế vượt bậc vì đã mang lại nhiều tự do hơn cho người dân.

Tự do về mặt pháp lý được thể hiện thành các quyền. Bảo đảm các quyền của người dân chính là bản chất sâu xa của nhà nước pháp quyền. Mà nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân là mục tiêu phấn đấu của chúng ta. (Xem thêm: Hà Nội đã từng có tượng nữ thần tự do...)

Cánh thứ hai của ngôi sao là công bằng. Nếu tự do thúc đẩy sự phát triển thì công bằng làm cho sự phát triền đó trở nên bền vững.

Bảo đảm công bằng đồng thời bảo đảm động lực cá nhân là một phép cân đối khó khăn. Tuy nhiên, không một sự giàu có nào có thể an toàn trên cái nền nghèo khổ của các cộng đồng dân cư. Về nguyên tắc, nếu kinh tế phát triển, thì cái sự khá hơn phải đến được với rất nhiều người, nếu không muốn nói là phải đến được với tất cả mọi người.

Công bằng không có nghĩa là chia đều của cải, mà là chia đều cơ hội. Ai cũng có quyền trở nên giàu có là một chuyện . Ai cũng có cơ hội để trở nên giàu có lại là chuyện khác. Và ai cũng có năng lực để trở nên giàu có lại là một chuyện khác nữa. Công bằng đòi hỏi chúng ta phải bảo đảm được hai chuyện đầu trong ba chuyện nói trên. Đồng thời, Nhà nước cần ưu tiên đầu tư cho giáo dục và y tế vì đây là những lĩnh vực có thể tác động sâu sắc đến câu chuyện thứ ba. Mà cụ thể là tạo ra được sự công bằng nhiều hơn về năng lực.
Công bằng được thể hiện ở sự bình đẳng của những người dân. Và quan trọng nhất là bình đẳng trước pháp luật và bình đẳng về cơ hội.

Cánh sao thứ ba là đoàn kết. Đoàn kết là sức mạnh. Sức mạnh của 82 triệu người đoàn kết lại là vô cùng to lớn. Với 82 triệu người, chúng ta có thể làm nên sự khác biệt cho đất nước và cho nền kinh tế Bằng các hành vi tiết kiệm, đầu tư và tiêu dùng của mình, người dân có thể tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế. Thật vậy, chỉ cần hàng triệu người dân có ý thức chọn mua hàng Việt Nam có chất lượng và giá cả tương đương với hàng ngoại nhập, thì nền kinh tế của đất nước chắc chắn sẽ đứng vững và vượt qua được khó khăn của cạnh tranh trong quá trình hội nhập.

Cho dù quá khứ đã như thế nào thì tương lai vẫn đang gắn bó chặt chẽ tất cả 82 triệu người dân Việt Nam làm một. "Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dần chủ, văn minh" là mục tiêu phấn đấu của tất cả chúng ta.

Cánh sao thứ tư là khoan dung. Việt Nam có 64 dân tộc với tất cả sự đa dạng về văn hóa, ngôn ngữ và truyền thống. Việt Nam cũng có tín đồ của nhiều tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau với tất cả sự đa dạng của cảm xúc tôn giáo, niềm tin tôn giáo và lễ nghi tôn giáo. Chúng ta rất giống nhau và cũng rất khác nhau.

Nâng niu sự tương đồng và trân trọng sự đa dạng chính là đòi hỏi của khoan dung. Nếu coi thói quen ăn hủ tiếu nêm đường ưu việt hơn thói quen ăn phở nêm dấm, hoặc ngược lại , thì sẽ vô nghĩa biết chừng nào . Trong quá trình mở cửa và hội nhập , nhu cầu hợp tác, làm ăn với người nước ngoài sẽ ngày càng tăng. Những người này còn có nhiều khác biệt hơn nữa về văn hóa, ngôn ngữ và lối sống. Thiếu khoan dung, công cuộc hợp tác sẽ rất khó khăn. Và điều quan trọng là: người nước ngoài sẽ không bao giờ đổi khác mà sự ấm ức có thể làm chúng ta khốn khổ biết.

Cánh sao thứ năm là trân trọng thiên nhiên. Chúng ta chỉ là một bộ phận của thiên nhiên. Nếu thiên nhiên bị hủy hoại thì một bộ phận của nó cũng sẽ tiêu vong . Mọi tiền bạc, của cải lúc đó đều trở nên vô nghĩa. Nhanh chóng thay đồi lối sống ích kỷ và vô trách nhiệm đối với thiên nhiên là mệnh lệnh của thời đại. Đất nước này, non sông này có thể thỏa mãn nhu cầu của chúng ta, nhưng không thể thoả mãn lòng tham của chúng ta.

Cuối cùng, với hội nhập và toàn cầu hóa, chúng ta đang sống trong một thế giới đã thay đổi. Khó khăn và thử thách của thế giới này là to lớn và chưa từng có trước đây. Tuy nhiên, không gì có thể ngăn cản được dân tộc ta tiến tới phồn vinh và hạnh phúc. Chúng ta tin ở tương lai, chúng ta tin ở ngôi sao vàng năm cánh.

TS. Nguyễn Sĩ Dũng

(SUNLAW FIRM: Bài viết được đăng tải nhằm mục đích giáo dục, phổ biến, tuyên truyền pháp luật và chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước không nhằm mục đích thương mại. Thông tin nêu trên chỉ có giá trị tham khảo và có thể một số thông tin pháp lý đã hết hiệu lực tại thời điểm  hiện tại vì vậy Quý khách khi đọc thông tin này cần tham khảo ý kiến luật sư, chuyên gia tư vấn trước khi áp dụng vào thực tế.)