Tại điều 3 NQ đã nêu: “Hình thức, màu sắc các loại trang phục đối với Thảm phán, cán bộ công chức Toà án nhân dân các cấp và Hội thẩm nhân dân do Chánh án Toà án nhân dân Tối cao quy định”. Trang phục đối với Thẩm phán, quân nhân, cán bộ và công nhân quốc phòng làm việc tại Toà án Quân sự các cấp, Hội thẩm quân nhân thực hiện theo quy định về trang phục đối với Quân đội nhân dân Việt Nam. Trang phục xét xử của Thẩm phán Toà án quân sự các cấp theo quy định về lễ phục đối với sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam.

Căn cứ Nghị quyết của UBTVQH Toà án nhân dân tối cao đã có hướng dẫn tại công văn số 1148/TA-KHTC ngày 11/10/2004 về trang phục của CBCC, HTND ngành Toà án nhân dân là quần âu, áo vét tông, hoặc dạ màu đen, áo sơ mi màu trắng.

Ngành Toà án nhân dân là một ngành biểu trưng cho quyền lực Nhà nước, là hiện thân của công lý, do đó cán bộ công chức của ngành rất cần có một bộ trang phục đặc trưng thể hiện được rõ ràng hình tượng của người cán bộ Toà án của nhân dân. Trong phạm vi bài viết này, tôi xin có một số ý kiến về vấn đề trang phục ngành ta như sau:

Trang phục quần đen, áo trắng là trang phục thông dụng của tầng lớp công chức làm việc tại các công sở, trường học và các đông đảo nhân dân. Do vậy, rất khó phân biệt được người cán bộ Toà án với số đông những người không phải là cán bộ Toà án.

Trong quá trình giải quyết vụ án tại trụ sở Toà án hoặc nhiều trường hợp, cán bộ Toà án phải tác nghiệp ở địa phương, tại nhà đương sự, phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành công việc…Bộ trang phục hiện tại không những không góp phần tôn thêm vẻ nghiêm trang của người cán bộ Toà án mà còn làm cho đương sự "nhờn", thể hiện thái độ bất cần, bất hợp tác. Đặc biệt là tại các phiên toà, trong khi đại diện Viện Kiểm sát, Công an có trang phục riêng, đặc trưng, thể hiện rất rõ ràng tính uy nghiêm của người đại diện pháp luật thì cán bộ Toà án cũng chỉ vận quần đen áo trắng như những người đến xem (thậm chí như luật sư hay bị cáo!).

Hiện nay có tình trạng một số người giả mạo danh nghĩa cán bộ Toà án để lừa đảo những người dân cả tin, những đương sự đang có công việc liên quan đến Toà án với nhiều chiêu bài khác nhau. Những người này thường lợi dụng sự quen thuộc đường đi lối lại để thường xuyên xuất hiện trong cơ quan Toà án làm cho nạn nhân tin là thật. Nhiều người đã bị lừa vì không có khả năng kiểm tra thông tin, xác định đó là cán bộ Toà án hay không. Nếu cán bộ Toà án có được bộ trang phục đặc trưng có thể sẽ giúp giảm bớt phần nào tình trạng này.

Thực tế cũng cho thấy, mẫu trang phục ngành ở các Toà án địa phương cũng không tuyệt đối thống nhất về mẫu mã, chất liệu, màu sắc vải; về màu đen nơi thì đen đậm, nơi đen nhạt; về màu trắng thì cũng nhiều phiên bản khác nhau, nơi thì trắng sáng, nơi lại trắng đục; có trường hợp áo của cán bộ nữ lại có hoa văn trang trí. Áo vét tông hay áo dạ nhiều nơi cũng không giống nhau… Sở dĩ có tình trạng này là do ngành TAND không  tổ chức may tập trung để cấp phát trang phục mà cấp tiền trang phục để cán bộ tự may trang phục.

Toà án nhân dân tối cao cũng đã có chỉ đạo cán bộ công chức trong ngành phải nghiêm túc chấp hành quy định về mặc trang phục nhưng thực tế việc chấp hành là chưa thực sự nghiêm túc, còn có những cán bộ không mặc đúng trang phục ngành khi đến cơ quan làm việc. Thực hiện quy định này là ý thức tổ chức kỷ luật và trách nhiệm của mỗi cán bộ, tuy nhiên có một phần do mẫu trang phục của ngành ta quá giản dị, mặc ở nhà cũng được, đi chơi hoặc đi làm cũng được. Khi cán bộ đến cơ quan cũng khó xác định người nào mặc đúng quy định hay không nếu so sánh với việc có một bộ trang phục với kiểu dáng, màu sắc, chất liệu đặc trưng, nổi bật. Một bộ đồng phục trang nghiêm còn góp phần tăng cường tinh thần tập thể, đoàn kết và tính kỷ luật.

Chúng ta cần phải tạo dựng niềm tự hào là người cán bộ Toà án nhân dân của cán bộ trong ngành bằng nhiều biện pháp và việc giáo dục ý thức tự hào về ngành và công việc của mình thông qua một bộ trang phục đặc trưng là cần thiết và rất có ý nghĩa.

Hiện nay TAND tối cao đang phát động cuộc thi viết ca khúc về ngành, đây là một công việc rất có ý nghĩa. Nên chăng, chúng ta cũng phát động thêm cuộc thi thiết kế mẫu trang phục ngành Toà án?

Lê Khánh Hưng Phòng Tổ chức Cán bộ - Toà án nhân dân tỉnh Bắc Giang