Bố mẹ em có để lại căn nhà và phần đất ruộng chung. Phần tài sản của bố mẹ em được chia như thế nào? Nếu em gái em được hưởng thừa kế và em muốn quản lý số tài sản đó cho em gái em thì em phải làm gì?

Em mong chị tư vấn sớm cho em vì bà nội và em trai em muốn bán hết số tài sản đó đi nhưng em không muốn bán và muốn giữ cho hai em của em.

Em xin chân thành cảm ơn!

---o0o---

Khi người chết không để lại di chúc thì di sản của họ sẽ được chia theo quy định của pháp luật nếu các đồng thừa kế không có thỏa thuận khác. Giữa anh chị em bạn và ông bà bạn có thể thỏa thuận phân chia di sản này. Để thỏa thuận đó hợp pháp và có giá trị pháp lý thì cần phải lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế tại Phòng công chứng. Căn cứ trên văn bản đã được công chứng hợp pháp, bạn và những người thừa kế khác có thể thực hiện thủ tục để được cấp giấy chứng nhận đối với những tài sản mà pháp luật bắt buộc phải đăng ký quyền sở hữu.

Nếu không thỏa thuận được, các đồng thừa kế có quyền yêu cầu Tòa án chia di sản theo quy định của pháp luật, di sản sẽ được chia đều cho các đồng thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cha mẹ bạn gồm: cha mẹ ruột, cha mẹ nuôi của người chết (tức là ông bà nội ngoại của bạn-nếu còn sống); con ruột, con nuôi của cha mẹ bạn-tức là các anh chị em bạn.

Về việc quản lý phần tài sản của em gái bạn thì cần phần biệt hai trường hợp. Nếu em gái bạn chưa thành niên nay cha mẹ bạn đã chết thì bạn là con cả nên bạn sẽ là người giám hộ đương nhiên của em gái bạn nếu bạn có đủ điều kiện làm người giám hộ.

Trong trường hợp em gái bạn đã thành niên và bị mắc bệnh tâm thần thì trước hết phải gửi đơn đến Tòa án để được Tòa án ra quyết định tuyên bố em bạn bị mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận của tổ chức giám định. Trong trường hợp này thì bạn không đương nhiên là người giám hộ cho em gái bạn, việc cử người giám hộ sẽ do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của em gái bạn thực hiện. Nếu bạn đủ các điều kiện giám hộ, bạn có thể làm đơn yêu cầu gửi đến UBND có thẩm quyền cử người giám hộ để cử bạn làm người giám hộ cho em gái bạn.

Theo quy định tại Điều 60 Bộ luật Dân sự thì cá nhân có đủ các điều kiện sau đây có thể làm người giám hộ:

-          Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;

-          Có tư cách đạo đức tốt; không phải là người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc người bị kết án nhưng chưa được xoá án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, tài sản của người khác;

-          Có điều kiện cần thiết bảo đảm thực hiện việc giám hộ.

Khi trở thành người giám hộ cho em gái bạn, bạn có trách nhiệm quản lý tài sản của em gái như tài sản của chính mình và bạn có quyền Sử dụng tài sản của em gái bạn để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu cần thiết của cô ấyem gái bạn; Được thanh toán các chi phí cần thiết cho việc quản lý tài sản của em gái bạn; Đại diện cho em gái bạn trong việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của em gái bạn.

Việc bán, trao đổi, cho thuê, cho mượn, cho vay, cầm cố, thế chấp, đặt cọc và các giao dịch khác đối với tài sản có giá trị lớn của em gái bạn phải được sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ. Bạn không được đem tài sản của em gái bạn tặng cho người khác cũng như không được thực hiện giao dịch với chính mình trừ trường hợp giao dịch được thực hiện vì lợi ích của em gái bạn và có sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ.

Cũng xin nói thêm, ở đây người giám sát việc giám hộ là người do những người thân thích của em gái bạn cử ra để theo dõi, đôn đốc, kiểm tra người giám hộ trong việc thực hiện giám hộ, cũng như xem xét kịp thời những đề nghị, kiến nghị của người giám hộ liên quan đến việc giám hộ.

Việc giám hộ sẽ chấm dứt khi em gái bạn có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, tức là khi được Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

Chuyên mục Gõ Cửa Luật Sư – Chương trình Sài Gòn Buổi Chiều – Đài Tiếng nói nhân dân TP.HCM

Phát tối thứ 4, ngày 18/05/2011, Tuần 95