Thực tiễn giao dịch: Méo mặt vì hợp đồng vô hiệu
Hợp đồng thế chấp nhà ở phải được công chứng hoặc chứng thực. Lỡ đặt bút ký hợp đồng thế chấp mà gia đình ông T. không thể bán nhà để có vốn làm ăn. Hơn năm nay, gia đình ông T. (TP.HCM) lâm vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan” vì vướng vào nhiều điều khoản ràng buộc mà ông đã tự ký kết trong hợp đồng thế chấp nhà.
Thế chấp nhà để vay tiền
Trong quá trình làm ăn, vợ chồng ông T. có mắc nợ một số người. Ngoài căn
nhà cấp bốn nằm ngay mặt tiền đường thì vợ chồng ông T. không còn tài sản đáng
giá nào khác.
Năm 2007, vợ chồng ông T. được Công ty TNHH Xây dựng-Thương mại-Địa ốc Đ.
ngỏ ý sẽ mua căn nhà của vợ chồng ông. Tháng 11-2007, do chắc mẩm sớm muộn gì
công ty cũng mua nhà nên vợ chồng ông T. đồng ý ký hợp đồng thế chấp căn nhà
cho Công ty Đ. Theo đó, vợ chồng ông T. có nhiệm vụ giao căn nhà cùng toàn bộ
giấy tờ cho Công ty Đ. Ngược lại, công ty cho vợ chồng ông vay 100 triệu đồng
trong thời hạn 72 tháng (tức đến tháng 11-2013 mới hết hạn). Việc cho vay này
không tính lãi.
Theo hợp đồng thế chấp nhà, công ty sẽ giao ba đợt tiền cho vợ chồng ông T.
Sau đó, công ty được toàn quyền sử dụng căn nhà mà không phải trả chi phí.
Những sửa chữa để phù hợp với nhu cầu sử dụng sẽ do công ty tự đảm nhận. Trong
thời gian thế chấp, vợ chồng ông T. không được bán nhà. Nếu muốn bán thì phải
ưu tiên cho công ty được mua. Sau khi nhận tiền đặt cọc (hai triệu đồng), nếu
đổi ý thì vợ chông ông T. phải bồi thường gấp đôi số tiền đã đặt cọc. Trường
hợp bán nhà trước thời hạn, vợ chồng ông T. phải bồi thường gấp đôi số tiền đã
vay cùng các khoản chi phí sửa chữa nhà.
Đáng nói, hợp đồng thế chấp này không có chứng nhận của cơ quan công chứng
theo đúng quy định (nhà nằm ở một quận), chỉ có chữ ký hai bên, người làm chứng
và đóng dấu giáp lai của Công ty Đ.
Bị vô hiệu ngay từ đầu
Sau khi giao nhà, giấy tờ và nhận tiền, gia đình ông T. mướn phòng trọ ở gần
đó để sinh sống. Cùng lúc, công ty chuyển trụ sở tới căn nhà và tiến hành sửa
sang. Tuy nhiên, số tiền đã mượn không giúp được vợ chồng ông T. thoát khỏi khó
khăn. Hằng tháng, Công ty Đ. đều phụ cấp cho vợ chồng ông T. 300 ngàn đồng
(công ty hứa trả phụ cấp trong suốt 72 tháng). Ngoài ra, những lúc kẹt tiền,
ông T. đều tới mượn của công ty. Đến tháng 7-2008, vợ chồng ông T. đã mượn cả
thảy 119 triệu đồng.
Nhưng rồi Công ty Đ không đả động gì đến việc mua nhà. Chừng ông T. đến hỏi,
công ty mới nói “không mua nữa” khiến ông T. choáng váng. Vì túng bấn, ông T.
muốn lấy lại nhà đã thế chấp để bán cho người khác. Kẹt nỗi, công ty không đồng
ý và đưa ra điều kiện “muốn bán nhà thì ông T. phải thanh toán, bồi thường theo
hợp đồng đã ký với tổng số tiền là 350 triệu đồng”. Thương lượng bất thành, ông
T. đã khởi kiện ra tòa.
Rất may, tại phiên xử sơ thẩm, hai bên đương sự đã thỏa thuận được với nhau.
Tòa án quận đã công nhận sự thỏa thuận của hai bên, tuyên hợp đồng thế chấp nhà
nêu trên vô hiệu. Phía công ty phải giao nhà cùng các giấy tờ nhà cho ông T.
Phần vợ chồng ông T. phải trả cho công ty hơn 200 triệu đồng.
Theo HĐXX, hợp đồng trên vô hiệu ngay từ đầu cả về nội dung và hình thức.
Bởi phía Công ty Đ. không được cấp phép hoạt động trong lĩnh vực thế chấp nhà
đất nhưng lại đứng ra ký hợp đồng thế chấp nhà ở. Mặt khác, hợp đồng thế chấp
tài sản lại không được công chứng và không được đăng ký giao dịch bảo đảm theo
đúng quy định.
SOURCE: BÁO PHÁP LUẬT TPHCM - TRÙNG KHÁNH
Trích dẫn từ:
http://www.phapluattp.vn/news/ban-doc/view.aspx?news_id=259314