Trách nhiệm bồi thường nhà nước: Né bồi thường oan ?
Cuối tháng 1-2010, VKSND thị xã La Gi (Bình Thuận) đã ra quyết định đình chỉ vụ án, đình chỉ điều tra bị can đối với ông Huỳnh Văn Sang về tội hiếp dâm. Dù thoát vòng lao lý nhưng ông Sang vẫn không tâm phục quyết định này vì lý do đình chỉ rất chung chung. Ông đã làm đơn khiếu nại yêu cầu cơ quan tố tụng xác định mình thật sự bị oan.
Sau bốn lần xét xử không chứng minh được bị cáo phạm tội, VKS đình chỉ điều
tra với lý do… chung chung, mập mờ.
Sơ thẩm kết án, phúc thẩm hủy
Theo hồ sơ, chiều 3-6-2007, ông Sang ngồi nhậu cùng cha của cô D. (bị câm
điếc bẩm sinh). Sau khi uống được vài ly rượu, ông Sang ra ngoài gặp cô D. rồi
rủ cô lên chòi rẫy cách đó gần 100 m. Đến nơi, ông đòi “quan hệ” nhưng cô D.
quyết liệt từ chối. Dù vậy, ông Sang vẫn cố tình “quan hệ” cho bằng được. May
mắn là cha của cô D. đã kịp đến bắt quả tang…
Cuối năm 2007, TAND thị xã La Gi xử sơ thẩm đã phạt ông Sang ba năm tù về
tội hiếp dâm. Ông Sang kháng cáo kêu oan. Vài tháng sau, xử phúc thẩm, TAND
tỉnh Bình Thuận nhận định lời khai của ông Sang và của phía nạn nhân tại cơ
quan điều tra có nhiều mâu thuẫn nhưng cấp sơ thẩm chưa làm rõ. Lúc thì cha nạn
nhân khai đã bắt quả tang ông Sang hiếp dâm con gái mình, lúc lại khai đứng từ
xa thấy loáng thoáng bóng người giống ông Sang. Ở phiên sơ thẩm, ông Sang một
mực kêu oan, cho biết đã bị đánh đập, ép cung nhưng cấp sơ thẩm bỏ qua… Cuối
cùng, tòa phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại.
Tháng 9-2008, TAND thị xã La Gi xử sơ thẩm lần hai. Dù vẫn chưa làm rõ các
mâu thuẫn trên nhưng tòa vẫn cho rằng ông Sang đã thực hiện hành vi phạm tội,
việc ông khai bị đánh đập, ép cung là không có căn cứ. Tòa tiếp tục phạt ông ba
năm tù.
Gần một năm sau, xử phúc thẩm, TAND tỉnh Bình Thuận khẳng định những mâu
thuẫn mà lần trước tòa yêu cầu điều tra bổ sung vẫn không được khắc phục nên
tuyên hủy một lần nữa để công an tỉnh trực tiếp thụ lý, điều tra lại.
Đình chỉ vì không làm rõ được
Cuối tháng 1-2010, VKS thị xã La Gi đã ra quyết định đình chỉ vụ án, đình
chỉ bị can đối với ông Sang. Theo VKS, “do vụ án kéo dài quá lâu, quá trình
điều tra ban đầu thu thập tài liệu không vững chắc. Nhân chứng rút lại lời
khai, cha người bị hại khai báo có một số tình tiết mâu thuẫn. Người bị hại bị
câm điếc làm cho các cơ quan tiến hành tố tụng hiểu không chính xác sự việc nên
không đảm bảo cho quá trình truy tố và xét xử”.
Tính đến ngày được trả tự do, ông Sang đã bị bắt giam hai năm bảy tháng 24
ngày. Không phục quyết định đình chỉ của VKS, ông khiếu nại.
Ngày 9-2, VKS thị xã đã gửi công văn trả lời, cho biết sau khi tòa phúc thẩm
hủy án, Công an tỉnh Bình Thuận có kết luận điều tra mới khẳng định có đủ cơ sở
kết luận ông Sang có hành vi hiếp dâm. Thế nhưng do vụ án xảy ra quá lâu, việc
điều tra bổ sung còn những hạn chế nên công an tỉnh đề nghị VKS thị xã ra quyết
định đình chỉ điều tra vụ án, đình chỉ điều tra bị can, miễn truy cứu trách
nhiệm hình sự đối với ông Sang. Vì thế, VKS ra quyết định đình chỉ vụ án, đình
chỉ điều tra bị can đối với ông Sang theo khoản 1 Điều 25 BLHS là có căn cứ và
đúng pháp luật. Theo đó, người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự nếu khi
tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử do chuyển biến của tình hình mà hành vi
phạm tội hoặc người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa.
Vẫn không đồng ý vì trong quyết định đình chỉ vụ án, đình chỉ điều tra bị
can, VKS không hề dẫn chứng điều luật như trên, mới đây ông Sang lại tiếp tục
làm đơn khiếu nại. Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc khi vụ việc có
diễn tiến mới.
Không chứng minh được, phải kết luận vô tội
Quyết định đình chỉ điều tra đã khẳng định do vụ án xảy ra quá lâu, quá
trình điều tra thu thập chứng cứ không vững chắc, lời khai của nhân chứng có
nhiều mâu thuẫn… thì rõ ràng VKS không thể kết luận ông Sang có hành vi phạm
tội. Bởi lẽ để kết tội một con người thì cần phải có chứng cứ vững chắc và
thuyết phục. Việc tìm ra chứng cứ buộc tội là trách nhiệm của cơ quan điều tra
và VKS. Nếu không chứng minh được thì phải kết luận ông Sang vô tội.
Ở đây, ông Sang bị giam gần ba năm và qua bốn lần xét xử vẫn không chứng
minh được ông phạm tội vì chứng cứ yếu và mâu thuẫn. Hơn nữa, theo Thông tư
liên tịch 02 ngày 19-8-2005 của VKSND Tối cao, TAND Tối cao, Bộ Tư pháp… hướng
dẫn thi hành một số quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự thì khi ông Sang khiếu
nại quyết định đình chỉ, VKS phải ra một quyết định giải quyết khiếu nại chứ
không phải là một công văn trả lời khiếu nại. Như vậy, việc VKS thị xã La Gi ra
quyết định đình chỉ và ra công văn trả lời như vậy là không sòng phẳng, né
trách nhiệm bồi thường.
Luật sư NGUYỄN MINH LUẬN, Đoàn Luật sư TP.HCM
SOURCE: BÁO PHÁP LUẬT TPHCM - VĂN ĐOÀN
Trích dẫn từ:
http://phapluattp.vn/2010022810355127p1063c1016/ne-boi-thuong-oan.htm