Xử lý trường hợp dân không tán thành chủ trương đóng góp để xây dựng trạm xá xã ?
Thực hiện chủ trương chuẩn hoá trạm xá xã trên phạm vi toàn quốc, phường T thành phố N được Uỷ ban nhân dân thành phố quyết định hỗ trợ đất để làm trạm xá phường cùng với 50% kinh phí để xây dựng, số kinh phí còn lại giao cho phường tự lo liệu. Qua xem xét và điều chỉnh ngân sách, Uỷ ban nhân dân phường T chỉ có thể trích từ ngân sách 20% kinh phí xây dựng trạm xá, còn lại 30% huy động trong nhân dân. Kế hoạch huy động kinh phí từ dân đã được thống nhất trong cấp uỷ và chính quyền. Tuy nhiên, khi tổ chức thông báo đến từng tổ dân phố để thảo luận về chủ trương và mức huy động đóng góp của các hộ dân thì đa số dân không đồng ý đóng góp.
Chỉ có 9/21
tổ dân phố biểu quyết tán thành việc đóng góp. Các tổ dân phố còn lại đều không
nhất trí với chủ trương xây trạm xá với lý do cho rằng không cần thiết, vì có
bệnh viện tỉnh ngay trên địa bàn phường. Hơn nữa từ thành phố N ra các bệnh
viện trung ương cũng không xa lắm. Nhìn chung chỉ có một số hộ nghèo mới tán
thành việc xây trạm xá. Trước sức ép thực hiện chỉ tiêu “chuẩn hoá” trạm xá xã
của toàn tỉnh, mặt khác cho rằng nếu không tranh thủ thời cơ sẽ bỏ lỡ dịp được
cấp đất cũng như kinh phí hỗ trợ từ thành phố nên Đảng uỷ và chính quyền phường
T quyết định vẫn xây trạm xá, tuy nhiên không thu tiền dân nữa mà đi vận động
các hộ, chủ yếu là các hộ kinh doanh cũng như các doanh nghiệp đóng trên địa
bàn phường - để có đủ 20% số kinh phí cần thu thêm. Nếu Uỷ ban nhân dân phường
T quyết định triển khai phương án này thì có đúng quy định pháp luật hay không?
Trả lời (Có tính
chất tham khảo)
Tình huống
trên đặt ra yêu cầu xác định loại việc nào thuộc quyền dân bàn và quyết định
trực tiếp, cách thức tổ chức thực hiện và sự quyết định của chính quyền xã như
thế nào là hợp pháp.
Thứ nhất,
phải xác định việc vận động dân đóng góp xây dựng trạm xá xã thuộc loại việc
dân tham gia ý kiến và chính quyền quyết định hay loại việc dân bàn bạc và
quyết định trực tiếp.
Trong tình huống này, Uỷ ban nhân dân phường T cần huy động sự đóng góp của dân
cư để xây dựng trạm xá phường, công trình phúc lợi công cộng. Như vậy, theo quy
định tại Điều 10 Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn, đây là loại
việc thuộc diện dân “bàn và quyết định trực tiếp”. Do đó, việc chính quyền phường
tổ chức họp dân tại các tổ dân phố về chủ trương huy động sự đóng góp của nhân
dân để xây mới lại trạm xá phường là đúng đắn, phù hợp với quy định pháp
luật.
Thứ hai,
chính quyền xã xử lý thế nào khi nhân dân không tán thành chủ trương đóng góp
của xã.
Theo quy định của Điều 12 Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn chủ
trương huy động sự đóng góp của dân chỉ được triển khai nếu dân tán thành với
số phiếu từ 50% cử tri đại diện cho hộ gia đình trên địa bàn thông qua.
Đối chiếu
với tình huống trên, kết quả biểu quyết ở các phường không đạt tỷ lệ 50%, như
vậy có thể coi là đa số nhân dân trong phường T không tán thành chủ trương đóng
góp xây dựng trạm xá xã. Do vậy, phường không thể ra nghị quyết về việc huy
động đóng góp từ các hộ dân và cũng không được thu tiền đóng góp từ người dân,
khi người dân không đồng ý;
Thứ ba, việc
Uỷ ban nhân dân phường đưa ra phương án kêu gọi sự đóng góp của các doanh
nghiệp trên địa bàn thay cho ấn định mức đóng góp đối với các hộ dân có đúng
luật hay không?
Việc kêu gọi đóng góp dựa trên cơ sở chính sách vận động sự tự nguyện của các nhà
hảo tâm là có thể, tuy nhiên trong tổ chức thực hiện phải bảo đảm không để xảy
ra tình trạng lạm dụng công quyền gây sức ép, áp lực, buộc các đối tượng được
vận động phải thực hiện một “nghĩa vụ” trá hình.
Các văn bản liên quan:
Pháp lệnh 34/2007/PL-UBTVQH11 Thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị
trấn
