Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ thiên tài, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới - đã đánh giá: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”^([1]). Với ý nghĩa đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Mười đã dạy cho giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới nhiều bài học hết sức quý báu, bảo đảm cho sự nghiệp giải phóng triệt để của giai cấp công nhân và của cả loài người”^([2]). Người đã chỉ rõ những bài học đó là: Một, cần có sự lãnh đạo của một chính đảng cách mạng chân chính của giai cấp công nhân, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân.Hai, lấy xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị làm cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu toàn diện của quân đội. Ba, phải xây dựng quân đội trưởng thành và chiến thắng theo nguyên lý vũ trang toàn dân, tính nhân dân và tính dân tộc cao; phải thực hiện cho được liên minh công nông vì đó là sự bảo đảm chắc chắn nhất những thắng lợi của cách mạng. Bốn, phải xây dựng quân đội cách mạng, chính qui, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền; không ngừng tăng cường và củng cố nền chuyên chính vô sản, đó là nhiệm vụ hàng đầu của giai cấp công nhân sau khi đã giành được chính quyền; Đảng Cộng sản và nhân dân các nước cần có tinh thần cách mạng triệt để, kiên quyết đấu tranh đến cùng vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

V.I. Lênin từng nhận định, Cách mạng Tháng Mười đã mở đầu “một sự nghiệp mới mẻ”, “sự nghiệp sáng tạo ra một chế độ nhà nước xưa nay chưa từng có”. Cách mạng Tháng Mười Nga đã biến nước Nga Sa hoàng lạc hậu thành một siêu cường đứng đầu hệ thống XHCN, một thời kỳ dài trong lịch sử là chỗ dựa cho hàng trăm dân tộc bị áp bức, đứng lên chống ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc, giành độc lập dân tộc, bảo vệ hòa bình thế giới.  

Đi theo con đường của Cách mạng Tháng Mười, Đảng Cộng sản Việt Nam đã làm nên Cách mạng Tháng Tám năm 1945, mở ra kỷ nguyên mới cho đất nước - kỷ nguyên độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhân dân ta đã đánh thắng các đế quốc sừng sỏ trong thế kỷ XX, nêu gương sáng cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do của các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới.

Có được những thắng lợi hết sức lớn lao trong tiến trình cách mạng của nước ta, trước hết là nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đảng luôn luôn lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động cách mạng của dân tộc. Đảng đã sáng suốt lựa chọn con đường phát triển của cách mạng Việt Nam trong quỹ đạo của cách mạng vô sản, trong lôgic tiến tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản - xu thế tất yếu cho thời đại mới đã được mở ra từ Cách mạng Tháng Mười.

Ngày nay, trong điều kiện quốc tế mới, các thế lực thù địch hiếu chiến liên tục tiến công, bao vây các nước XHCN từ nhiều phía. Chiến tranh thông tin bùng nổ, địch lợi dụng các phương tiện thông tin để chống phá cách mạng Việt Nam. Điều đó đòi hỏi Đảng, Nhà nước ta phải nhận thức rõ mọi thách thức để có chiến l­ược, sách lược đúng đắn. Trong xu thế hội nhập quốc tế và toàn cầu hoá đang diễn ra mạnh mẽ, việc thực hiện chính sách đa dạng hoá, đa phương hoá các quan hệ quốc tế phải bảo đảm giữ vững định h­ướng XHCN, giữ vững nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, bình đẳng, cùng có lợi, bảo đảm an ninh quốc gia, từng bước thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã luôn vận dụng đúng đắn, sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin, những bài học của Cách mạng Tháng Mười Nga vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam, lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác và xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam trưởng thành, chiến thắng vẻ vang, cùng toàn dân lập nên những chiến công hiển hách: đánh thắng hai đế quốc to là Pháp và Mỹ, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Điều đó được thể hiện từ những bài học cơ bản:

       Một là, Quân đội nhân dân Việt Nam đ­ược đặt d­ưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản

Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định bản chất cách mạng, sự trưởng thành và chiến thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Có sự lãnh đạo của Đảng, quân đội nhân dân mới có bản chất cách mạng tốt đẹp, triệt để của giai cấp công nhân, có mục tiêu chiến đấu và đ­ường lối xây dựng đúng đắn. Đảng đã giáo dục cho quân đội ta lòng yêu n­ước, yêu chủ nghĩa xã hội và biết tự giác phấn đấu cho lý t­ưởng cao đẹp đó. Bởi sự lãnh đạo của Đảng là nguồn gốc, là nhân tố quyết định sự ra đời, trưởng thành và chiến thắng của quân đội ta. Có sự lãnh đạo của Đảng, quân đội ta mới có bản chất giai cấp công nhân, bản chất cách mạng tốt đẹp, mới thật sự trở thành quân đội của nhân dân, vì nhân dân, mới có mục tiêu chiến đấu và đường lối xây dựng đúng đắn, mới có điều kiện để phát huy sức mạnh, chiến thắng mọi kẻ thù, hoàn thành mọi nhiệm vụ. Và thực tiễn lịch sử đã khẳng định một cách hùng hồn rằng, sở dĩ “quân đội ta có sức mạnh vô địch, vì nó là một Quân đội nhân dân do Đảng ta xây dựng, Đảng ta lãnh đạo và giáo dục”⁽[3]⁾. Chỉ có Đảng ta là chính đảng duy nhất nắm quyền lãnh đạo quân đội, Đảng không chia sẻ quyền lãnh đạo cho bất cứ một đảng phái nào hoặc tổ chức chính trị nào khác. Đảng quyết định mục tiêu chiến đấu, chủ trương, đường lối, quan điểm tư tưởng, nguyên tắc tổ chức, nhiệm vụ chính trị và mọi hoạt động xây dựng và chiến đấu của quân đội; đồng thời Đảng trực tiếp lãnh đạo, kiểm tra việc tổ chức thực hiện, bảo đảm đường lối, chủ trương biến thành hiện thực. Đảng lãnh đạo quân đội trên cả ba mặt: chính trị, tư tưởng và tổ chức. Sự lãnh đạo của Đảng trong quân đội bao quát được hết mọi thứ quân, mọi quân chủng, mọi binh chủng, mọi ngành nghiệp vụ chuyên môn, mọi công tác, mọi mặt hoạt động của lực lượng vũ trang. Đảng lãnh đạo toàn dân một ý chí, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện. Đấy là một nguyên tắc bất di bất dịch trong việc xây dựng quân đội ta nói chung và xây dựng quân đội về chính trị nói riêng.

Hai là, lấy xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị làm cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu toàn diện của quân đội

Xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị là nguyên lý cơ bản nhất trong học thuyết Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân. Đó là bài học quý báu nhất của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đúc kết và phát triển từ kinh nghiệm xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân cách mạng trong lịch sử dân tộc.

Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định bản chất cách mạng, sự tr­ưởng thành và chiến thắng của quân đội nhân dân. Có sự lãnh đạo của Đảng, quân đội ta luôn luôn lấy việc xây dựng về chính trị làm cơ sở để nâng cao sức mạnh chiến đấu tổng hợp, th­ường xuyên tăng c­ường hiệu lực công tác Đảng - công tác chính trị. Khi đã có Nhà nư­ớc, trở thành một bộ phận của Nhà n­ước, quân đội ta luôn tuân thủ Hiến pháp và pháp luật. Thực tiễn lịch sử cho thấy, cơ chế quản lý của Nhà n­ước về quốc phòng không làm suy yếu sự lãnh đạo tuyệt đối trực tiếp, về mọi mặt của Đảng với quân đội; vì quân đội là một tổ chức quân sự, khác với các tổ chức khác trong bộ máy Nhà nước… Đảng trực tiếp lãnh đạo Nhà n­ước, đồng thời trực tiếp lãnh đạo quân đội. Vì vậy trong xây dựng quân đội, Đảng ta thường quan tâm đến chế độ giáo dục chính trị cho cán bộ, chiến sĩ. Thông qua việc giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, giáo dục đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, trong đó lấy giáo dục mục đích của cách mạng, đường lối nhiệm vụ chính trị và quân sự của Đảng qua các thời kỳ mà củng cố lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội cho cán bộ và chiến sĩ, biến sức mạnh tinh thần thành sức mạnh vật chất, góp phần nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội.

Ba là, Quân đội nhân dân Việt Nam xây dựng, trưởng thành và chiến thắng theo nguyên lý vũ trang toàn dân, tính nhân dân và tính dân tộc cao

Đường lối cách mạng, đường lối quân sự, đường lối chiến tranh nhân dân và quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân của Đảng là ngọn cờ bách chiến, bách thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Hướng theo ngọn cờ của Đảng, quân đội ta xây dựng, trưởng thành và chiến thắng từ nhỏ đến lớn, từ yếu thành mạnh, càng đánh càng mạnh và lập nên những chiến công rực rỡ. Rõ ràng, sự trưởng thành và sức mạnh chiến thắng của quân đội nhân dân chỉ có thể bắt nguồn trước hết từ sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sự phát triển mới về lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam còn là cùng với toàn dân củng cố hoà bình, bảo vệ công cuộc lao động, xây dựng phát triển đất nước về mọi mặt, cùng toàn dân làm thất bại mọi mưu đồ của các thế lực thù địch, đẩy lùi, ngăn chặn chiến chiến tranh; phòng chống “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ, xung đột vũ trang , sẵn sàng làm nòng cốt cho toàn dân đánh thắng chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch.

Bốn là, xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.

Đây là nhiệm vụ quan trọng nhất, một nguyên tắc cơ bản quyết định bảo đảm sức mạnh chiến đấu của quân đội. Tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với quân đội, bảo đảm cho quân đội luôn giữ vững bản chất giai cấp công nhân, trung thành tuyệt đối với Đảng với Tổ quốc và nhân dân, xứng đáng là lực lượng nòng cốt bảo vệ Tổ quốc. Nhiệm vụ chính trị hàng đầu của quân đội ta hiện nay là sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu, trách nhiệm chính trị của quân đội là phải đánh thắng. Quân đội ta không những phải đủ sức đánh thắng địch trong điều kiện chiến tranh thông thường mà còn phải chiến thắng kẻ thù trong các loại hình chiến tranh khác, kể cả chiến tranh có sử dụng vũ khí công nghệ cao. Vì vậy, ngay trong thời bình, Đảng, Nhà nước cần tận dụng thời gian, khai thác mọi nguồn lực, tập trung xây dựng quân đội đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Cùng với việc giữ vững và phát huy bản chất cách mạng của quân đội, vấn đề xây dựng nền nếp chính qui cũng là một đòi hỏi khách quan và đang đặt ra ngày càng cấp thiết. Có chính qui mới thống nhất, mới tạo ra sức mạnh để hoàn thành nhiệm vụ và chiến thắng. Quân đội chính qui là: “quân đội được xây dựng theo những tiêu chuẩn thống nhất được pháp luật Nhà nước qui định về tổ chức, biên chế, trang bị; hệ thống chỉ huy; điều lệnh; chế độ huấn luyện vào giáo dục; các chế độ công tác, sinh hoạt nhằm đáp ứng với yêu cầu của chiến tranh chính qui”(3) . Xây dựng quân đội chính qui, trước hết phải có một hệ thống, điều lệnh, điều lệ toàn diện, hoàn chỉnh, phù hợp, nhằm thống nhất mọi hoạt động cơ bản của toàn quân. Đây là cơ sở pháp lý để cán bộ các cấp huấn luyện, chỉ huy và duy trì các chế độ sinh hoạt của bộ đội. Việc tổ chức, biên chế, cần gọn, nhẹ, bảo đảm tính cơ động caoâótc chiến có hiệu.

Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghia xã hội, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước hơn 20 năm qua đã thu được những thành tựu rất quan trọng. Đại hội đại biểu lần thứ X của Đảng khẳng định: thực tiễn phong phú và những thành tựu thu được sau hơn 20 năm đổi mới đã chứng minh tính đúng đắn của cương lĩnh được thông qua tại Đại hội X của Đảng, đồng thời giúp chúng ta nhận thức được ngày càng rõ hơn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt nam. Công cuộc đổi mới xây dựng chủ nghia xã hội ở Việt Nam hiện nay là tiếp tục sự nghiệp cách mạng gần một thế kỷ qua đư­ợc Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta lựa chọn, ngay từ đầu đã từng b­ước tiến lên dư­ới ngọn cờ của Cách mạng Tháng Mười Nga.

Ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN đòi hỏi chúng ta phải đẩy mạnh xây dựng quân đội cách mạng, chính qui, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; không ngừng nâng cao sức chiến đấu, đáp ứng yêu cầu đánh thắng chiến tranh xâm lược, kể cả chiến tranh công nghệ cao; bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Quân đội Nhân dân Việt Nam là quân đội cách mạng, khác hẳn quân đội của các nước tư bản về bản chất; quân đội ta do Đảng Cộng sản và Chính phủ nước Cộng hoà XHCN Việt Nam tổ chức, lãnh đạo, giáo dục, chỉ huy. Xây dựng quân đội cách mạng, chính qui, tinh nhuệ, từng bước hiện đại là xây dựng cho Quân đội nhân dân Việt Nam có bản lĩnh chính trị, lập trưởng cách mạng của giai cấp công nhân; vững vàng; tuyệt đối trung thành với Đảng, với chế độ XHCN, với Tổ quốc và nhân dân, có tình thần cách mạng ti���n công, luôn đứng vững trên tuyến đầu, sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược trong bất kỳ hoàn cảnh nào, bảo vệ vững chắc Tổ quốc và chế độ XHCN./

[1] Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 12, Nxb CTQG, Hà Nội. 2002, tr. 300. 

[2] Hồ Chí Minh, sđd, tr. 303, 305. 

[3] Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 11, Nxb CTQG, Hà Nội. 2000, tr. 350. 

(3) Từ điển Bách khoa quân sự Việt Nam. nxb Quân đội nhân dân, Hà nội, 1996, tr.657.

Nguyễn Huy Hiệu - Thượng tướng, Viện sĩ, TS, Uỷ viên BCHTWƯ Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng